HaiMIC

Nói – Viết – và Làm

Nói. Có những người giỏi phân tích, lập luận sắc sảo về mọi lĩnh vực. Họ nói như thể mọi vấn đề đều có lời giải. Dường như có thể định hướng chiến lược cho cả thế giới.

Viết. Có những người viết đúng, viết hay, đọc đến đâu thấm thía đến đó. Nhưng, nhiều khi, cũng không biết dùng để làm gì.

Làm. Có người không hề nói lớn. Cũng không viết gì. Chỉ lẳng lặng làm. Và, khi mọi người nhận ra thì công việc đã hoàn thành.

…

Phải chăng, lời nói chỉ là chém gió, viết lách là vô bổ. Hành động mới đáng giá?

Thực tế có đơn giản một chiều như vậy không?

Có câu nói, bài viết – chỉ biết thoáng qua, nhưng bất ngờ, vào hoàn cảnh phù hợp lại trở nên vô giá, như thấm tới tận ruột gan. Có thể vực dậy người đang trong tình trạng tồi tệ, cho cảm giác như nhìn thấy ánh sáng trong đường hầm…

Ngược lại, có việc, chỉ sau khi hoàn thành mới nhận thấy là không đáng làm. Nói cách khác, lời nói đi đôi với việc làm không phải bao giờ cũng đúng. Nhiều lúc, mình nói rất ngu ngơ.

Vậy. Làm sao để: lời nói thực tế hơn, bài viết chất lượng hơn và hành động hiệu quả hơn?

Lắng nghe – Đọc chậm và Suy nghĩ

Nghe. Đối lập với nói là nghe. Lắng nghe là một hình thức rèn luyện cho việc nói.

Đọc. Ngược chiều với viết là đọc. Đọc nhiều, đọc chậm giúp quá trình viết trở nên mạch lạc.

Nghĩ. Miệng nói, tai nghe, tay làm, chân chạy – đều được điều khiển bởi bộ óc thông qua những ý nghĩ.

Suy nghĩ lấy từ đâu?

Hành động Nói – Viết – Làm tạo ra nhiều kinh nghiệm thực tế.

Quá trình Nghe – Đọc – Nghĩ đem đến những suy ngẫm, ý tưởng.

Cuộc sống hiện đại bắt hành động như cái máy. Nhiều khi không có điều kiện Nghe – Đọc – Nghĩ trước khi Nói – Viết – Làm.

Giờ đây. Đôi khi cảm thấy tiếc. Khi có thời gian. Thì kỹ năng Nghe – Đọc – Nghĩ không còn nhiều nữa.

Bàn về: Suy nghĩ

Rõ ràng. Hành động khi chưa suy nghĩ thấu đáo dễ đem lại kết quả không như ý muốn. Khả năng lắng nghe, đọc chậm và ngẫm kỹ là quá trình tâm trí tập trung để nhận biết, phân tích, so sánh, kết nối và đưa ra ý tưởng cá nhân trước khi hành động.

Suy nghĩ là hành trình đơn độc, chỉ có mình ta đối diện với bản thân. Đó là việc khó. Nhiều người lảng tránh nó.

Nhưng. Có cần vất vả như vậy không?

Bởi vì. Khi cần bất kỳ chuyện gì, xung quanh có Chuyên gia. Mentor. Google và giờ đây là Trí tuệ nhân tạo ChatGPT, Gemini, Grok – AI… Luôn sẵn sàng trả lời bất kỳ câu hỏi nào.

…

Nhận thấy. Nếu không độc lập suy nghĩ, thì trong đầu sẽ chứa đựng toàn những ý chí, mong muốn được hình thành từ bên ngoài. Dễ dẫn tới hành động theo hướng dẫn của người khác. Mà không hề biết. Do ảnh hưởng của truyền thông.

Câu chuyện ngoài lề

Xung quanh ta có vô vàn những hình mẫu thành công. Và. Khi chú tâm tìm hiểu, học hỏi – sẽ thấy nhiều cách thức, con đường giúp đi tới đích đó.

Nhưng nhiều khi, câu hỏi trước khi hành động lại là: Sự thực những câu chuyện trên ra sao? Tôi có cần điều đó không? Liệu còn có những mục tiêu nào khác không?

Chỉ bản thân sâu thẳm bên trong mới biết mình muốn điều gì. Và hợp lý đến đâu. Phải trả giá ra sao.

Đòi hỏi Suy nghĩ độc lập. Đó là ranh giới của tuổi trưởng thành.

…

Bài tiếp theo: Bàn về Sự thật.

Trong tất cả những điều ta biết, ta tin – đâu là sự thật?

…

Bài sau nữa: Đâu là giới hạn của Trí Tuệ Nhân Tạo AI?

Chỗ đứng của mỗi cá nhân trong thời đại AI.