Làng muối Bà Rịa

Bà Rịa

Bà Nguyễn Thị Rịa sinh năm 1665, quê quán ở Phú Yên. Lúc mới 15 tuổi, bà theo đoàn lưu dân vào Nam lập nghiệp.

Bà được coi là người khai khẩn vùng đất mới này. Ngày nay địa danh được đặt tên là tỉnh Bà Rịa.

Bà mất năm 1759, thọ 94 tuổi. Lăng mộ bà nằm tại xã Tam Phước, huyện Long Điền, tỉnh Bà Rịa.
https://maps.app.goo.gl/YsPqDZZCtKZhJj2t5?g_st=com.google.maps.preview.copy

Làng muối Bà Rịa

Nghề làm muối biển đã manh nha từ hồi Bà Rịa, chủ yếu để phục vụ đời sống của những người đi mở cõi. Dần dần thành nghề chính thức, tập trung tại xã An Ngãi, huyện Long Điền, tỉnh Bà Rịa.

Cách Sài Gòn gần 100km. Ruộng muối Long Điền rộng khoảng 500ha.

Diêm dân Long Điền mỗi năm cho ra đời sản lượng khoảng chừng 50.000 tấn muối.

Vụ muối hằng năm thường bắt đầu từ khoảng tháng Chín âm lịch và kéo dài đến tháng Tư âm lịch năm sau. Vào giai đoạn này, bắt đầu bước vào mùa khô với khí hậu nóng, ít mưa và nhiều nắng. Có khi cả sáu tháng ròng cũng không thấy một giọt mưa.

Nước biển được đưa vào các ruộng muối hoặc sân phơi thông qua hệ thống kênh dẫn.

Tại đây, nước được giữ lại để loại bỏ tạp chất và bắt đầu quá trình bay hơi tự nhiên. Dưới tác động của ánh nắng mặt trời, khi bốc hơi, để lại các tinh thể muối kết tinh trên bề mặt. 
Muối muốn được hình thành hạt to phải đợi được phơi dưới trời nắng gắt, có khi lên đến trên 40 độ.

Gặp thời tiết thuận lợi, tức nắng to và không mưa, thì khoảng 9-10 ngày sẽ thu hoạch được 1 mẻ muối. Nhờ có độ mặn phù hợp, sản phẩm muối Bà Rịa được nhiều cơ sở làm nước mắm ở miền Tây, nhất là huyện đảo Phú Quốc, ưa chuộng gom mua.

Trò truyện, anh diêm dân nói hôm nay làm một mình và phải hết việc mới về. Tranh thủ đang được nắng, chứ sợ mưa bất chợt là công sức mất hết.

Cũng giúp anh một tay. Nhưng khi thấy tôi cào mạnh vào tấm ni lông, anh nhắc nhẹ tay kẻo rách… Đúng là, mỗi nghề đều có cái khó riêng của nó.
Để tiết kiệm sức lao động và muốn có năng suất tốt hơn, người dân nơi đây dùng cối xay gió để dẫn nước mặn vào các ruộng muối. Chúng thường được làm từ gang, có các loại khác nhau, 3 tới 6 cánh

Tháng 5, khi mùa mưa bắt đầu cũng là lúc vụ muối kết thúc. Diêm dân lại bắt đầu tìm những công việc khác, trong khi chờ vụ muối tiếp theo.

Đôi điều để lại

Bà Rịa sẽ sát nhập với Sài Gòn – TP Hồ Chí Minh. Vài trăm năm sau, liệu còn ai biết đến tên Bà Rịa?

Thế giới thay đổi, kèm theo là nỗi lo bị tụt hậu – đất nước cần phải cải cách để phát triển.

Ngày nay, đường xá khắp nơi đi lại thuận tiện, cả Việt Nam là quê hương, lưu luyến gì nữa?

Riêng cá nhân, vẫn nhớ tới Bà Rịa, nơi đã gắn bó 15 năm qua. Là thế hệ sau, luôn ghi nhận công lao của những người đi trước – để mình có được ngày hôm nay.

Chỉ có ụ muối – mà chụp đi chụp lại ở vị trí này nhiều lần. Kỷ niệm.

04.12.2018
31.03.2020
11.04.2022
01.04.2024
11.04.2025

Bà Rịa – 16.05.2025. HaiMIC

Bình luận về bài viết này

Theo thời gian