Trong bài viết trước, “Con đường của người số 2, trình bày lợi thế của người đi sau, có điều kiện từng bước, thận trọng học hỏi từ người đang dẫn đầu.
…
Dự hội thảo quốc tế. Hội nghị thượng đỉnh Đổi mới sáng tạo Việt Nam 2024.

Lắng nghe các diễn giả, trong và ngoài nước, bàn luận, đánh giá về hướng phát triển kinh tế trong kỷ nguyên mới.

Lựa chọn nào cho doanh nghiệp của bạn?
Innovator – Adapter – Follower?
Người đổi mới – Người thích nghi – Người đi theo?
Dịch ra theo cách hiểu của HaiMIC:
Bước nhanh theo nhịp thay đổi của thế giới hay chọn con đường mình đang có lợi thế?
Nhận đủ cảm hứng để hoàn tất bài viết này.
1. Tác hại của sự về nhất
Tiêu đề gây tranh cãi.
Vì, trong mọi cuộc đua, người chiến thắng thường nhận được phần thưởng xứng đáng.
Và, lợi ích thì ai cũng nhận ra, khỏi cần chỉ bảo.
Vậy, tác hại ở đây là gì?
Vấn đề: Thước đo trong tay ai?
- Chuẩn mực về nhất này có phù hợp với quan điểm cá nhân không?
- Ta có lợi thế gì trong cuộc cạnh tranh này?
- Tôi sẽ nhận được gì khi tham gia cuộc đua, trong trường hợp không về nhất?
…
Tại mỗi thời điểm, xã hội tồn tại những chuẩn mực nhất định. Người có năng lực và tham vọng lớn thường ngắm tới mốc cao trong nấc thang đó. Phải có ý chí mạnh mẽ, trải qua khó khăn khốc liệt mới có thể đến vị trí dẫn đầu.
Kết quả nhận được sẽ là danh vọng, ngưỡng mộ và cả sự ghen tị… Thông qua đánh giá của những nhóm người trong xã hội.
Để được như vậy, đôi khi phải suy nghĩ và hành động theo ý của người khác, sao cho kết quả phù hợp với thước đo đã được tạo ra từ trước.
Rất có thể, thay vì làm việc giỏi thực sự, lại có xu hướng muốn được người khác nghĩ mình là giỏi. Thay vì trau dồi kiến thức hiểu biết thực sự, lại dễ sa đà vào việc tạo ra những chuẩn mới, để được ghi nhận ở vị thế cao hơn.
Về nhất là điều tuyệt vời, nhưng hãy xem, thước đo phù hợp với bản thân mình đến đâu. Thật dại khờ khi lấy thành tích của người khác làm ước mơ cho cá nhân: mất bao công sức mà chưa chắc đã đạt được. Và, nếu may mắn đến đích, thì họ đã đi xa hơn… Thậm chí, còn xuất hiện tiêu chuẩn mới nữa, làm cho việc “về nhất” không còn nhiều ý nghĩa …
Tránh, “nhận được tiếng khen, ho hen chẳng còn”.
Điều cần thiết ở đây, đó là Tư duy độc lập.
2. Người chiến thắng hưởng tất cả?
Khẩu hiệu trên khá phổ biến trong môi trường kinh doanh.
Vì nhiều lợi ích mà nó đem lại.
Người tiêu dùng – có nhiều lựa chọn sản phẩm qua sự cạnh tranh của các đối thủ.
Người lao động – có thêm nhiều chỗ làm việc chất lượng.
Nhà nước – tạo ổn định xã hội qua thị trường lao động.
Người chiến thắng – được gần như tất cả?
Vậy, phải tồn tại rủi ro nào đó, để xã hội trở nên cân bằng.
Chính là, hậu quả mà nhóm người tham gia cuộc đua nhưng không về được nhất để lại:
Thứ nhất, nguồn lực tài chính không được sử dụng hiệu quả. Ảnh hưởng lớn tới người góp vốn, các tổ chức cho vay.
Thứ hai, phung phí nguồn nhân lực của xã hội. Nhiều người, có thể đóng góp hiệu quả sang các lĩnh vực khác.
…
Đó là vấn đề thuộc phạm trù Phân bổ nguồn lực. Của mỗi cá nhân. Của từng doanh nghiệp. Và các cơ quan quản lý nhà nước.
Biết mình biết ta, trăm trận trăm thắng.
3. Lợi thế khi tham gia cuộc đua về nhất
Nơi đây tập hợp những cá nhân có tiềm năng cao. Cuộc đua rèn luyện tính bền bỉ và ý chí vươn lên không ngừng. Môi trường cạnh tranh khốc liệt không chỉ tôi luyện kỹ năng, mà còn giúp mỗi người vượt qua giới hạn bản thân. Qua đó mở ra những cơ hội mới cho từng cá nhân.
…
Hồi nhỏ, lúc còn học cấp 1 & 2, thường xuyên đi thi học sinh giỏi Toán: ở xã, lên huyện, đến tỉnh, rồi cả nước. Chưa đạt được giải nhất lần nào.
Cấp 3 (PTTH), được chọn vào Khối chuyên Toán A0, nay là Trường Chuyên Khoa Học Tự Nhiên – Hà Nội bây giờ.

Thành tích đáng nể của trường chuyên KHTN. Là nơi theo học của nhiều người xuất sắc.
…
Mấy năm trước, ra Hà Nội về thăm trường. Trong buổi giao lưu mở rộng có đứa cháu tham dự và nói, chú H. này học giỏi lắm.
Mọi người ngơ ngác. Vì trong lớp mình chỉ học vào loại tầm tầm. Còn so với cả Khối A0 thì kết quả hoàn toàn làng nhàng. Ngượng nghịu giải trình: đã nói với cả họ hàng là trình độ chỉ bình thường, nhưng không ai muốn tin.
Có 3 sự thật:
- Có năng khiếu trong gia đình, họ hàng.
- So với nhiều người khác thì khoảng cách còn quá xa.
- Cùng học trong tập thể xuất sắc không nghiễm nhiên mình cũng là người có tố chất số 1.
Nhưng.
Giao lưu cùng với những người giỏi hơn – đó là đặc ân. Được học hỏi từ họ, giúp mình phát triển lên, từ đó tự tạo ra đích đến cho cá nhân.
Nhớ câu, Gần đèn thì rạng.

Bình luận về bài viết này