Phần A: Mở đầu
Trí tuệ nhân tạo AI có thay thế được nhân loại không?
Câu trả lời là: không – Không và KHÔNG! Tất cả ai ai cũng trả lời thay cho “nhân loại”.
Nhưng nếu đặt câu hỏi cụ thể cho từng cá nhân:
Trí tuệ nhân tạo AI có thay thế chính bản thân bạn trong công việc hiện nay không?
Hay nói một cách khác: Bạn có gì hơn AI?
Câu trả lời sẽ không còn đồng thanh nữa. Vì đa số các công việc hiện nay sẽ có thể bị thay thế bởi AI.
Nghiên cứu cho thấy trong các lĩnh vực mà AI tham gia, nó đều có thể chiếm vị trí 10-20% ở nhóm trên. Kết hợp với robot và công nghệ sinh học, có thể tạo ra những cá thể thông minh trong một cơ thể cường tráng. Thử hỏi, nhà tuyển dụng sẽ chọn ai khi bạn đi xin việc?
Thử thách lớn nhất nhân loại đang đối mặt: AI động chạm ngay trực tiếp tới công việc của đại đa số người lao động. Không như các cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật trước, tuy ảnh hưởng gián tiếp tới số đông, nhưng ngay trực tiếp chỉ thiểu số.
Đến giờ, có thể nói: “AI không thay thế con người, nhưng người dùng AI sẽ thay thế rất nhiều người khác”
Phần B: Khái niệm về Trí tuệ nhân tạo (AI)
Vài năm qua, AI phát triển nhanh chóng. Và, những ai quan tâm đã tự hình thành khái niệm về nó.
Bài viết dưới trình bày góc nhìn cá nhân – không phải chuyên gia – đang hình dung vấn đề đó ra sao…
Trí tuệ nhân tạo (AI) là sự tích hợp giữa phần cứng và phần mềm ở mức độ cao, đủ có khả năng thực hiện các công việc đòi hỏi trí thông minh của con người.
Phân chia làm ba tầng khác biệt.
Level 1. Tìm hiểu: Lưu trữ dữ liệu
Từ trước đến nay, mọi thông tin đều được lưu giữ lại. Thời đại Internet, nó được số hóa và chuyển lên iCloud (đám mây).
Khi cần bất cứ thông tin nào, tùy từng thời điểm, người ta hỏi người hiểu biết, hay gọi tổng đài 1080, tra Google hoặc những đơn vị có uy tín: cơ quan quản lý nhà nước hay các tổ chức lớn.
Ở Level 1 này, công việc lưu trữ giữ liệu, AI đã có lượng thông tin về cả quá trình hình thành nhân loại.
Level 2. Bắt chước: Thay thế công việc con người
Trên cơ sở lưu giữ lượng thông tin khổng lồ của kiến thức, trí tuệ nhân tạo (AI) phân tích số lượng đủ lớn cách hành xử của con người. Từ đó, AI có thể làm được các công việc có tính chất lặp đi lặp lại nhiều lần.
Hơn nữa.
Qua cách lướt web, dùng Facebook, YouTube, mua bán online, lắng nghe các cuộc nói chuyện điện thoại, … cùng với cách hành xử của họ, AI có thể hiểu về từng cá nhân cụ thể: thói quen, tính cách, khả năng.
Chưa hết.
Từ những thông tin hiện hữu được nghiên cứu kỹ, AI còn có thể phỏng đoán, dự báo tương lai cho cá nhân. Thậm chí, AI còn biết trước mong muốn của chủ thể và đưa ra những đề xuất tương ứng…
Cộng với quá trình robot hoá và sinh học hóa, AI hoàn toàn thay thế hàng loạt công việc đang do con người đảm nhận.
Cứ tưởng tượng một lớp nhân lực mới: có tầm hiểu biết dạng “bách khoa toàn thư” trong thân hình một cơ thể khỏe mạnh lực lưỡng.
Ngày nay, phần cứng của máy tính có bộ nhớ tăng lên nhiều lần, lưu trữ lượng cơ sở dữ liệu khổng lồ. Kèm theo các thuật toán phân tích với tốc độ xử lý cao, AI đạt được kết quả đáng kinh ngạc. Dĩ nhiên, cơ sở dữ liệu và thuật toán đều do con người tạo ra, thì đầu ra cũng sẽ chỉ dạng “làng nhàng”. Nhưng quay lại phần mở đầu, sự “tầm thường” đó cũng có thể thay thế tới 80% các công việc hiện tại: bắt chước và thay thế con người! Ở Level 2, AI sẽ tạo ra vô vàn kiến thức mới, nhưng do con người viết phần mềm trên cơ sở những thông tin cũng do con người đưa vào. Cho nên giới học thuật cho rằng đó chỉ là những “trí tuệ vẹt”, không thể nào đọ với “trí tuệ người” được. Lại quay về phần mở đầu: so với thiên tài thì AI kém xa, nhưng so với đại chúng thì nó hơn hẳn…
Level 3. Dẫn dắt: Sáng tạo những kiến thức mới
Trên cơ sở thông tin và logic do con người cung cấp, AI có thể bắt chước, phát minh ra vô vàn những kiến thức mới thông qua cách tự suy luận.
Hơn nữa.
Không chỉ hiểu và ghi nhớ tất cả các kiến thức của nhân loại tới thời điểm hiện tại, AI còn nghiên cứu cả quá trình hình thành ra những kiến thức đó: từ ý tưởng ban đầu, các bước phát triển, ngã rẽ, góc khuất… để làm sao đạt tới kết quả cuối cùng. Rồi mô phỏng lại và đưa ra những phát minh tương tự hoặc có giá trị gấp nhiều lần…
Ở Level 3 này, AI sẽ nghiên cứu cả qui trình trong quá khứ của việc phát minh ra những kiến thức mới. Ví dụ, AI sẽ mổ xẻ kỹ lưỡng quá trình làm sao ra được công thức Einstein E = mc2. Từ những ý tưởng ban đầu, những phản biện hay các đề xuất khác nhau, các thử nghiệm, kiểm chứng thực tế … để tới ghi nhận công thức đó. Rồi biết đâu, AI cho ra những kết quả tương đương …
Phần C: Làm gì?
Trong cuộc cạnh tranh với AI, con người có 2 lợi thế: tính sáng tạo và cảm xúc.
Vậy, với cá nhân, ai có khả năng thì vào “cuộc đua”. Đồng thời, hãy tìm cách biến AI thành công cụ cho mình, như học cách sử dụng máy tính thời trước. Hoặc, tìm kiếm những công việc hoàn toàn mới, chỉ xuất hiện vào thời kỳ AI.
Các quốc gia đang cấm hay hạn chế sự phát triển của AI, tức đang “câu giờ” trong lúc ra được luật hợp lý cho sự phát triển không cưỡng lại được của Trí tuệ nhân tạo AI. Mục tiêu là hỗ trợ những đối tượng bị ảnh hưởng của AI…
…
Vì lần này, nhân loại đối mặt với một thử thách mới: số đông dễ dàng bị thay thế bởi AI, khác với qui luật từ trước tới nay: đa số phải là chủ thể quyết định.
HaiMIC 
Bình luận về bài viết này