HaiMIC

Mục tiêu là gì?

Trong bài viết ngày 26/11/2022 có trình bày về chủ đề Mục tiêu.

Đó phải là đích đến cụ thể, kèm theo phương án thực hiện và có các tính toán về giá phải trả tổng thể.

Khi mục tiêu không rõ ràng, hay thiếu phương án triển khai, sẽ chỉ là mong ước, làm yên lòng chủ nhân trong chốc lát.

Mục tiêu cần được tính toán đủ giá phải trả tổng thể: để đạt được điều đó thì cá nhân hay xã hội sẽ phải đánh đổi những gì.

Phương tiện là gì?

Đó là công cụ để đạt được Mục tiêu.

Dĩ nhiên, phương tiện cũng là Mục tiêu, nhưng chỉ là trung gian, không phải là cái đích cuối cùng.

Để đạt được mục đích, cần nhiều phương tiện khác nhau, tại những giai đoạn thích hợp.

…

Cách hiểu và phân biệt giữa Mục đích với Phương tiện ra sao sẽ đi tới những kết quả khác nhau.

Dưới đây minh họa qua những lĩnh vực cụ thể: Kinh Doanh, Giáo Dục và Học Toán

Mục tiêu của Doanh nghiệp: Tạo ra lợi nhuận hay thỏa mãn nhu cầu người tiêu dùng?

Đáp ứng nhu cầu khách hàng là điều tối quan trọng. Nhưng đó chỉ là Phương tiện giúp Doanh nghiệp đạt được mục tiêu: Lợi nhuận.

Có vẻ như nghịch lí. Tồn tại các yếu tố đáp ứng nhu cầu cho xã hội.

Sản phẩm tốt. Thương hiệu mạnh. Thị trường tiềm năng. Chế độ đãi ngộ cao cho người lao động.

Nhưng chưa đủ cho doanh nghiệp có lãi. Khi không tạo ra lợi nhuận thì cổ đông và các tổ chức tài chính cho vay nhận hậu quả. Họ tuy là thiểu số so với phần người hưởng lợi – nhưng tác động xã hội lại vô cùng lớn.

Giá bán thấp không bù đủ chi phí. Trả lãi vay tài chính quá cao. Xuất hiện loại hàng hóa thay thế… có thể làm doanh nghiệp không còn lãi, hoàn toàn dẫn tới phá sản.

Tồn tại vô số những Doanh nghiệp không vì lợi nhuận: của nhà nước hay những nhà hảo tâm giàu có.

Nhưng câu hỏi: Nguồn lực của họ lấy từ đâu ra? – Cũng phải đã trải qua quá trình kinh doanh tạo ra lợi nhuận trước đó.

…

Có nghĩa. Đã là doanh nghiệp – mục tiêu cuối cùng phải là lợi nhuận.

Mục tiêu giáo dục: Kỹ năng? Kiến thức? Bằng cấp?

Nhà tuyển dụng: cần nhân lực có kỹ năng đủ đáp ứng nhu cầu công việc của Doanh nghiệp.

Còn Kiến thức, Bằng cấp chỉ là Phương tiện giúp người lao động tìm việc làm.

Với người đi học, mọi kết quả về điểm số, học bổng, kiến thức, bằng cấp … chỉ là công cụ để chọn một công việc phù hợp. Nếu coi đó Mục tiêu, thì cũng chỉ là ngắn hạn.

Mục tiêu việc học Toán: Kiến thức? Năng lực tư duy tìm kiếm tri thức?

Với một nhóm người: Toán học là Mục tiêu nghiên cứu, nơi khám phá những qui luật cơ bản nhất của tự nhiên, thưởng thức cái hay, khó của bộ môn này.

Với đại đa số: coi việc Học Toán là công cụ cho việc rèn luyện tư duy, nâng cao năng lực hiểu biết và tìm kiếm kiến thức.

…

Việc phân biệt giữa Mục tiêu và Phương tiện phụ thuộc vào ý muốn cá nhân. Nhưng điều quan trọng nữa là cách phân bổ nguồn lực. Để chọn lựa mục tiêu hợp lý – tránh mãi chỉ chạy theo công cụ.

Sẽ trình bày ở bài sau:

Đại cương về phân bổ nguồn lực