HaiMIC

Charles Munger và tư duy đa chiều

Charles Munger, sinh năm 1924, là người có nhiều ảnh hưởng trong giới đầu tư tài chính, mới mất ngày 28.11.2023.

Đương thời, ông hay nhấn mạnh tới khái niệm “tư duy đa chiều”, điều sẽ giúp ta nhận biết thấy mọi thứ đều liên quan đến nhau.

Nếu chỉ sử dụng một dạng tư duy, như người trong tay cầm chiếc búa, rất dễ nhìn vật gì cũng giống như cái đinh, và cho rằng, đập một nhát là xong việc.

Khi biết thêm cách tư duy khác, tạo nên “vòng tròn tư duy”, sẽ có góc nhìn tổng hợp, giúp dần nhận biết rõ ràng vấn đề và tìm được lối ra hợp lý.

Kurt Gödel: định luật về tính không đầy đủ

Định lý Toán Học về tính không đầy đủ được Kurt Gödel (1906-1978) chứng minh năm 1931.

Một hệ thống tư duy, dù hoàn hảo đến đâu, thì trên con đường tiến hóa phát triển, cũng luôn tồn tại vấn đề mà nó không tự giải thích được. Dạng “dao sắc không gọt được chuôi”.

Có nghĩa, khi đã cố gắng hết sức mà chưa giải quyết được vấn đề, thì cần phải có cách nhìn đi từ bên ngoài vào. Tức là, chỉ khi tích hợp các hiểu biết ở nhiều góc nhìn khác, mới giúp được cách chọn hướng đi tới cho vấn đề đang bị mắc kẹt.

Thế nào là “đã cố gắng hết sức”? – Đó hoàn toàn do cảm nhận cá nhân. Mỗi người phải tự đối mặt và có lựa chọn riêng vào thời điểm cần thiết.

Kurt Gödel (1906-1978) và Charles Munger (1924-2023) có điểm gì chung?

Kurt Gödel cho rằng: dù có chuẩn bị và tính toán mọi chuyện kỹ càng ra sao, thì trên đường đi sẽ luôn tồn tại những vấn đề mà phải đòi hỏi những kiến thức mới, lúc đó giúp có thể giải quyết.

Charles Munger nhấn mạnh: cần trang bị các tư duy đa chiều để hiểu rõ bản chất của vấn đề, trước khi lâm vào tình thế hết lối ra.

Người thông minh giỏi giang đến mấy cũng có những giây phút ngớ ngẩn. Tự biết mình để chừa chỗ cho sai lầm. Người ngoài cần bao dung, vì cũng sẽ đến lúc, tới lượt mình.