Ba vẻ đẹp của tư duy

Phần 1. Mở đầu

Mỗi khi đối diện với một vấn đề hay sự việc, thường tồn tại 3 góc nhìn.

Thứ nhất. Chuyện gì?

Trước hết, phải biết sự việc gì đã xảy ra? Ngoài sử dụng bản năng nhận biết, có thể phải tìm hiểu kỹ lưỡng,

Thứ hai. Tại sao?

Bước tiếp theo, suy xét vì sao chuyện đó lại xảy ra? Cần biết thêm thông tin rộng hơn, nâng tầm kiến thức và sử dụng khả năng phân tích.

Thứ ba. Chuyện này có ý nghĩa gì?

Chỗ này nói đến việc hiểu ý nghĩa của sự việc. Liên tưởng sang các lĩnh vực khác. Có ảnh hưởng gì tới cá nhân?

Phần 2: Bình luận

Bạn hỏi. Tại sao lại phải phức tạp như vậy? Cuộc sống vốn đơn giản. Cứ hiểu mọi chuyện theo lẽ tự nhiên của nó.

Và, với một số cá nhân sẽ hoàn toàn thoải mái ở tầng đầu tiên. Nhưng đến lúc, nhận được sự giải thích của một ai đó… Và, rất có thể, sẽ nhìn đời bằng con mắt của người khác…

Có thể chỉ dừng lại ở tầng thứ 2, bỏ qua sự liên tưởng. Khi đó, biết đâu, sẽ hành động theo ý chủ đích của người khác, mà không biết…

Thời đại Internet tràn ngập thông tin không kiểm chứng, nếu không suy xét mà đã tin tưởng hay lan truyền thì vô tình dễ là công cụ cho kẻ khác. Đến khi nhận ra, có thể đã muộn.

Phần 3. Một vài ví dụ…

Trí tuệ nhân tạo – AI – ChatGPT

Tư duy tầng 1 (Chuyện ): Trí tuệ nhân tạo mang hàm ý tạo dựng những máy móc có khả năng nhận thức, suy nghĩ giống như con người.

Tư duy tầng 2 (Tại sao): Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo AI dựa trên 3 thành tố lớn: công nghệ phần cứng với bộ nhớ khổng lồ (1), các thuật toán có tốc độ siêu nhanh (2)lượng cơ sở dữ liệu thu thập cực lớn từ hành vi của con người (3).

Tư duy tầng 3 (Ý nghĩa): Liệu trí tuệ nhân tạo có thể thay thế trí thông minh của nhân loại? (i). Câu trả lời chưa rõ. Nhưng nó dần chiếm chỗ một loạt những công việc, ngành nghề do con người đang nắm giữ (ii). Điều (ii) liên quan tới số phận của từng cá nhân riêng biệt: để tồn tại trong tương lai – bạn có năng lực gì nổi trội hơn trí tuệ nhân tạo?

Điều (i) dành cho những bộ óc xuất chúng.

Lý thuyết số nguyên tố trong Toán Học

Số nguyên tố là những số tự nhiên mà chỉ chia hết cho 1 và chính nó. Ví dụ như 3, 5, 7, 11, 13, 10007, 10009,…

Số lượng số nguyên tố là vô hạn. Nhưng liệu những cặp số nguyên tố sinh đôi (tức chỉ cách nhau 2 đơn vị, ví dụ như 5-7 hay 10007-10009) là hữu hạn hay vô hạn? Toán học vẫn chưa có câu trả lời trọn vẹn. Hiện nay có thể tìm ra những cặp như vậy với độ dài tùy ý, quan trọng là phải chạy chương trình máy tính trong bao lâu.

Chuyện “vớ vẩn” trên có ý nghĩa gì với cuộc sống?

Hóa ra, vấn đề bảo mật của thông tin đang dựa trên lý thuyết số nguyên tố. Trong đó, mỗi số nguyên tố mới sẽ được coi là bí mật quốc gia, vì công sức tìm ra nó rất tốn kém thời gian và sức lực.

Thông tin trao đổi riêng tư, khi phỏng đoán đúng được thuật toán giải mã, thì dù mã hóa ra sao cũng trở thành vô nghĩa. Vấn đề nhanh hay chậm. Thử tưởng tượng khi chiến tranh: tên lửa & máy bay của mình đang lượn trên trời liệu có bị đối phương khống chế? Mọi thông tin liên lạc đã bị lộ tới đâu?

Vài lời về hội họa

Đi triển lãm, gặp bức tranh.

Tác giả thể hiện một chiếc guốc chân trái, chưa đóng quai bên phải, được đặt lên mảnh vải.

Phải chăng, thông điệp ở đây là: bất cứ gì có ích cho cá nhân, dù chưa hoàn thiện, cũng phải được ta nâng niu, trân trọng?

Hỏi tác giả, được câu trả lời. Ồ, tôi không có ý gì cả. Cái đó dành cho mỗi người phải tự tìm ra cho bản thân chứ!

Phần 4: Kết luận

Bài viết thể hiện góc nhìn khác tới lý thuyết mới của tác giả về những khái niệm EQ – IQ – OQ.

EQ – tư duy nhận biết: khả năng tiếp nhận thế giới bên ngoài một cách khách quan. Trả lời câu hỏi: Đây là vấn đề gì. Ở tầng thứ nhất.

IQ – tư duy logic: khả năng phân tích, suy luận, đánh giá. Trả lời câu hỏi: Tại sao chuyện đó xảy ra. Thuộc tầng thứ 2.

OQ – tư duy định hướng: khả năng tưởng lượng, liên tưởng, phán đoán. Câu trả lời mỗi cá nhân: tôi sẽ làm gì sau khi biết và hiểu sự việc đó. Tầng thứ 3.

Có lẽ, mọi vấn đề, mới hay cũ, cần phải tìm hiểu kỹ lưỡng, suy nghĩ thấu đáo trước khi phán xét hay kết luận.

Có thể ta chưa nắm rõ chứ không phải nó vớ vẩn. Hay ta chưa có khả năng hiểu chứ không phải do trình bày kém.

Xây dựng mới khó. Chứ phản đối hay chỉ trích thì dễ hơn nhiều.

Giới thiệu sách (bản thảo)

Tư duy logic trong cuộc sống

Bài tiếp theo: Tỉnh Tứ Xuyên – Trung Quốc.

Bình luận về bài viết này

Theo thời gian