HaiMIC

Những bức ảnh ruộng lúa bậc thang đã nổi tiếng trong làng du lịch, thu hút nhiều du khách thập phương.

Ở Việt nam, đâu là địa điểm đặc trưng cho hình ảnh đó?

Dế Xu Phình, Chế Cu Nha, La Pán Tẩn? Nghe rất lạ với nhiều người và dường chúng ở rất xa. Trên thực tế, đó là tên của những xã thuộc huyện Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái – được coi là “thủ đô” của ruộng lúa bậc thang.

Đây là tỉnh trung du miền núi, không sát với biên giới, chỉ tiếp giáp với các tỉnh Lào Cai, Lai Châu, Hà Giang, Sơn La, Tuyên Quang, Phú Thọ.

Khởi hành từ Hà nội lúc 5h sáng, đi qua xã Xuân Áng, huyện Hạ Hoà, tỉnh Phú Thọ thì mặt trời mới lên.

Ăn trưa ở thị trấn Tú Lệ của Yên Bái, bắt đầu thấy hình hài ruộng bậc thang.

Đèo Khau Phạ (Yên Bái), đèo cuối cùng trong số “tứ đại đỉnh đèo” của Tây Bắc mà tôi đã từng đi qua. Nghỉ ngơi và ngắm cảnh. Nơi đây, vào mùa lúa chín, du khách hay thả mình bay lượn trên những cánh dù lớn để thưởng ngoạn sắc vàng dưới thung lũng.

Lúc này là đầu tháng 11, mùa khô, nên đường dễ đi, ô tô tới trung tâm xã Dế Xu Phình, huyện Mù Căng Chải không gặp trở ngại gì.

Giao lưu ngắn gọn tại UBND xã xong, chúng tôi cùng nhau đi thăm Ma Lừ Thàng, bản có 88 hộ dân, 100% là người Mông.

Bản cách đây 5km. Đi bộ chắc mất vài tiếng. Đi ô tô, phải dùng xe gầm cao, mặc dù cũng khá vất vả khi qua vài cây cầu đã bị tràn bờ do vụ lũ trước đó.

Khảo sát vị trí xây thêm lớp học mới. Chỗ này nhìn thấy ruộng bậc thang, mùa lúa chắc đẹp lắm.

Cầm máy ảnh đi dạo lang thang trong xóm.

Thời điểm này, lúa đã gặt xong từ hơn 1 tháng trước, gốc rơm rạ cũng được người dân dọn đi gần hết. Cảnh sắc lúc không còn màu vàng lúa chín như hình dung nữa. Thay vào đó là bờ xen với ruộng màu xám mờ mờ, lẫn với những mái nhà tranh sẫm màu hơn.

Chụp vội mấy gốc rạ hiếm hoi bên vệ đường.

Thấp hơn là ruộng và mấy mái nhà tranh. Dân bản ở đây trồng 2 vụ. Chỉ thắng vụ hè-thu, còn vụ đông-xuân, lúa không năng suất lắm vì trời rét (lạnh). Trước khi gieo hạt họ phải cho nước xuống để ngâm cho đất kịp ngấu. Khi đó, những cánh ruộng bậc thang bao la sẽ lóng lánh nước dưới ánh nắng mặt trời. Đây cũng là mùa săn ảnh của những tay thợ chuyên nghiệp.

Một hộ gia đình đã chuẩn bị nước sớm, nhưng chỉ là vạt ruộng nhỏ, chưa đủ lớn để có đủ cảm giác óng ánh.

Tiến sát tới nhà dân hơn, thấy cuộc sống bình dị của vùng quê. Gà, lợn, chó, mèo chạy dồn đuổi nhau chí choé.

Trẻ con rất hồn nhiên và bạo dạn. Chắc đã quen với du khách nước ngoài nên chúng nó đều chủ động chào hỏi líu lo bằng tiếng Anh: “Hello, how are you?”. Sẵn sàng giao lưu và chụp ảnh cùng.

Thằng bé trông rất dễ thương, khoảng 4-5 tuổi, lôi thêm đứa em nhỏ 2-3 tuổi, từ dưới dốc đi lên, trông còn dễ thương hơn nữa. Cả 2 vui vẻ cười đùa vô tư. Tôi chợt nghĩ, ước gì mình cũng chỉ bằng tuổi chúng nó, dù chỉ vài phút.

Một lô lốc trẻ em bất ngờ từ ngõ nhỏ chạy ào ra. Hồn nhiên chào hỏi bằng cả 3 thứ tiếng: Anh, Việt, Mông.

Hình như, đến ngay cả mấy con chó cũng dừng mọi việc của mình và tỏ vẻ muốn bắt chuyện.

Tiếc là không hiểu ngôn ngữ của chó. Sẽ đi học. Nếu có nơi nào dạy. Cuộc sống ở đây thanh bình, đơn sơ, dung dị.

….

Tạm biệt Ma Lừ Thàng. Chiều tối về nhà nghỉ ở ngã ba Kim.

Giao lưu với cán bộ xã và các thầy cô giáo đến tận 1h sáng.

Đấy là nói mấy anh em trong đoàn, chứ sức tôi chỉ đến 9h là hết. Sợ nhất là trò “bắn khỉ”: uống 1 ly xong là có quyền chỉ định người tiếp theo. Mấy cô giáo người Mông rất nhiệt tình, bạo dạn. Mà toàn những người giỏi. Uống rượu thì thôi rồi.

…

Sáng dậy sớm đi dạo. Không phải dịp du lịch nên cảm giác thấy ít người lạ. Gặp mấy bạn trẻ từ TP HCM đang ngồi chờ xe bus đi Mù Căng Chải, rồi từ đó bắt xe tiếp về Hà nội. Họ thăm La Pán Tẩn, còn tôi chọn Dế Xu Phình nên có nhiều chuyện trao đổi.

Thú vị nhất là khi cho nhau xem ảnh trụ sở UBND xã, phát hiện ra chúng giống hệt nhau. Kích cỡ, kiến trúc, màu sắc, 2 lá cờ. Chỉ khác chữ “Dế Xu Phình” thay bằng “Là Pán Tẩn”. Nhà nước mới bỏ tiền xây trụ sở mấy xã này 6-7 năm trước.

Hôm nay chúng tôi sẽ đi qua xã Púng Luông để tham quan hang tự nhiên Nậm Khắt có 9 tầng ngầm dưới lòng đất. Sau vụ giao lưu rượu tối qua, mọi người đã trở nên gần gũi hơn. Anh cán bộ xã người Mông tên Giàng A Sầu nói chuyện rất vui. Trong lúc ăn sáng, Sầu nói: “Các anh ơi, em điện thoại lại với bên Nậm Khắt, họ nói hang chỉ có 7 tầng thôi, chứ không phải 9. Em cũng chưa đến bao giờ. Em sẽ đứng ngoài, các anh vào trong hang nhé. Mà em nghĩ, với các anh thì chỉ cần 1 tầng là đủ...” (Hang nhỏ và hẹp. Tôi là người cuối cùng chui vào và là người đầu tiên chui ra. Và chỉ ở tầng 1. Nên rút cuộc cũng không rõ hang đó có tất cả mấy tầng).

Con đường đến được Nậm Khắt cũng khá gian nan vất vả. Đi qua nhiều chỗ hẹp và dốc, có nơi mới bị sạt lở chưa kịp sửa. May là xe gầm cao và tài xế chắc tay, không xót xe khi đi qua đập tràn có đá hộc ở dưới.

Từ bãi đỗ xe phải đi bộ tiếp 1h giữa trời nắng gắt. Nhưng bù lại, khung cảnh hai bên đường khá đẹp, thấy được cuộc sống đời thường của người dân. Thấy giảm bớt phần nào mệt nhọc của nắng nóng.

Nậm Khắt là xã cuối của huyện Mù Căng Chải, đường đi bộ theo sườn dốc, phía dưới là thung lũng với con suối đang cạn.

Bên kia suối là bản làng của người Thái, thuộc xã Ngọc Chiến, huyện Mường La, tỉnh Sơn La. Anh dẫn đường nói năm ngoái có đoàn 200 xe địa hình và mấy hoa hậu từ Hà nội lên đây dã ngoại mấy ngày liền.

Cuối cùng cũng tới hang. Dẫn đoàn đi thăm còn có vợ chồng anh Vàng A Dờ, cán bộ của xã Dế Xu Phình. Anh xin lỗi là tối qua không giao lưu với chúng tôi được, trưa qua anh phải họp và sau đó có việc tiếp đoàn khác. Anh là người ra khỏi hang sau cùng làm chị vợ lo lắng (chắc ông lạc sang Sơn La mất rồi). Vừa lúc thấy anh, chị thở phào nhẹ nhõm. Xin phép chụp hình với chị.

Đi bộ 1h nữa để quay ngược lại bãi xe. Đã hơn 12h trưa. Nắng, nóng, đói và mệt. Theo lịch trình chúng tôi sẽ tới khu tắm suối nước nóng và ăn trưa tại bản của người Thái ở huyện Mường La (Sơn La).

Có lẽ vì ở chỗ thấp và rộng, nên bản làng của người Thái trông san sát hơn so với người Mông.

Trên xe 4 chỗ của chúng tôi lúc này có thêm cô giáo trẻ người Mông. Lối nói chuyện của cô khá ấn tượng. Vì sốt ruột, chúng tôi hỏi còn đi bao xa. Cô nói phải 20-25’. Nhưng mới chỉ được hơn 10’ cô lại nói sắp tới nơi rồi. Sao vậy? À, lần đó em chở đứa con nhỏ bằng xe máy vào hôm trời mưa trơn nên đi chậm. Cô kể thêm chỗ tắm suối này chia làm 2 khu: bể lớn lộ thiên ở giữa, miễn phí và dành cho nhưng ai tắm nuy hoàn toàn (không mặc quần áo). Xung quanh là các bể nhỏ hơn, bán vé 10.000 VND và cho phép mặc đồ. Thoạt đầu nghe thấy vô lý. Nhưng nghĩ kỹ hơn thấy có lý. Anh chị nào tự tin về cơ thể thì ra bể giữa. Ai ngại ngần thì phải trả tiền ngắm mấy người kia. Vừa sắp xếp với nhau ai bể lớn, ai bể nhỏ, cô lại nói: nhưng phải sau 4h mới có. Cô thừa biết chúng tôi ăn trưa xong là phải xuôi ngay…Ở lại, có khi cô sẽ nói chờ đến cuối tuần…

Tắm suối nước nóng. Ăn trưa món của người Thái. Lại uống rượu. Ai cũng phải uống. Rất khó từ chối. May mà rượu nhẹ.

Vô tình, anh lãnh đạo xã Chế Cu Nha đang ở đây cũng sang mời rượu mấy lần. Thôi, phải xuôi. Lần này không được nhìn thấy ruộng của xã anh, thì tạm giao lưu chụp ảnh kỷ niệm, hẹn dịp tới gặp.

Uống. Chúc mừng. Chia tay. Hẹn gặp lại. Rồi lại uống. Chúc mừng. Chia tay. Hẹn gặp lại. Mọi người nhiệt tình quá. Cứ liên tục như vậy đến tận 3h chiều mới kết thúc.

Ngồi trên xe thêm 7 tiếng nữa. Ê ẩm. Đến sân bay Nội bài là 10h tối. Kịp mua vé chuyến cuối của VietJet bay vào SGN. 2h đêm taxi đưa về đến nhà.

Ngày 03.11.2018

…