HaiMIC

Phần 1: Mở đầu

Mọi việc xảy ra đều có nguyên do. Thường, ai cũng thấy ngay bởi vì sao.

Nhưng, đôi khi, lý do nằm bên trong, và không phải dễ dàng nhận diện.

Có những trường hợp, tưởng đã phát hiện ra, mãi sau mới biết không đúng. Vì, lý do ở sâu thẳm nữa.

Đó là bản chất của vấn đề. Cần học hỏi để nâng cao trình độ nhận biết. Tập trung ngẫm nghĩ để thấu hiểu. Và cần thời gian để ngấm.

Bài viết 1 năm trước, ngày 28.02.2022, Bàn về lợi ích, đã đề cập tới ý tưởng: Lợi ích, đó là động lực của hành động.

Bàn về lợi ích: Chúng ta và Chúng tôi

Và, nó chính là bản chất của mọi vấn đề.

Lợi ích ở đây hiểu theo nghĩa rộng, không chỉ là tiền bạc, vật chất. Còn có thể là tình cảm, công việc, tương lai, mơ ước, phong cách sống… Bao trùm hơn là quyền được quyết định theo ý kiến cá nhân.

Có người luôn muốn là trung tâm đám đông. Ai đó thích ở riêng một nơi vắng vẻ.

Nhưng phải thật lòng, đa phần có sự hiện diện của lợi ích vật chất.

Phần 2: Cái bánh tao đâu?

Chuyện ngụ ngôn Việt Nam thời phong kiến.

Ông thầy đồ được phụ huynh mời ăn. Ông rủ thêm đứa học trò theo cùng. No nê, chủ nhà đưa thêm hộp bánh gửi thầy mang về. Thầy đồ nháy mắt, hất hàm nói học trò: – Con mang bánh về mà ăn.

Đi bộ đường xa. Sức trẻ, đứa bé nhoáng cái là ăn hết gói bánh mà vẫn chưa về tới nhà.

Thấy lẽo đẽo sau lưng. Ông đồ xẵng giọng: – Tao có là tù nhân phải áp giải đâu mà mày đi sau tao!

Đứa trẻ nhanh nhẩu chạy lên trước. – Mày có phải là bố tao đâu mà dám đi trước tao?

Đứa học trò vội vàng lùi xuống. – Mày có phải là bạn tao đâu mà dám đi ngang hàng?

Đứa trẻ phân trần: Đi sau không được. Đi trước không được. Đi ngang không được. Con biết làm sao bây giờ?

Ông thầy thốt lên:

– Thế cái bánh của tao đâu?

Bản chất của câu chuyện trên là gi?

Phải chăng, người thầy đã ăn no, nhưng vẫn muốn đem hộp bánh về cho mình. Nhưng ngại với chủ nhà, nên có ý nhờ đứa học trò giữ hộ, mà nó lại không hiểu. Hoặc nếu muốn ăn, cũng phải xin phép trước…

Vậy. Khi thấy ai đó đang cáu giận, có thể bạn đã ăn nhầm cái bánh của họ.

Phần 3: Câu chuyện thực tế

Lợi ích – đó là động lực tự nhiên nhất để hiểu rõ bản chất vấn đề. Khi quyền lợi gắn vào máu thịt, đôi khi không cần sự giải thích nào hết.

Khái niệm bản chất, mà trong nhiều trường hợp chính là lợi ích cá nhân, sẽ xuyên suốt nhiều câu chuyện.

Động lực của hành động: khi hiểu rõ làm việc đó mình có lợi. Minh họa qua ví dụ về năng lực.

Tại sao cần nâng cao năng lực?

Nếu không, kết quả sẽ kém chất lượng. Nhiều khi ảnh hưởng ngay tới sự tồn tại của bản thân trong xã hội.

Tại sao lại phải đồng bộ các dạng năng lực?

Vì khả năng nâng cao năng lực có giới hạn. Nên biết cách tối ưu những gì đang sở hữu.

Có cách nào giúp đồng bộ năng lực?

Ứng dụng lược đồ HaiMIC diagram đã trình bày trong bài viết về tính đồng bộ. Có thể hiểu đơn giản như sau: Phát huy tối đa mọi năng lực đang sở hữu. Khi tới giới hạn vạch đỏ, tức mức độ cao của thước đo xã hội, hãy dừng một nhịp và tự hỏi: Tiếp tục đi lên hay đi ngang?

Cuộc đời, ví như con chim trên bầu trời bao la. Càng bay lên cao, càng nhận sự thỏa mãn, khi thấy những gì ở phía dưới trở nên nhỏ bé li ti. Trong đó có nhiều thứ trước đây từng khao khát.

Điều đương nhiên là bay cao tiếp. Sao lại có ý ngớ ngẩn bay ngang? Bản chất lợi ích ở đây là gì?

Đó là tính đa dạng cho sự lựa chọn. Bay ngang cho phép thấy những cơ hội mới khác. Chỉ khi chậm hơn lại, mới có thể nhận ra giá trị của nó. Tạo nền tảng cho việc bay cao vững chắc.

Bay cao, thường khi sang ngang cũng mong muốn tầm tương xứng. Cần sự cố gắng gấp nhiều lần, vì ở môi trường hoàn toàn khác. Ví như đang nhảy cao chuyển sang bơi lội, không hề dễ. Càng lên cao, khi chuyển sang bay ngang càng phải xuống thấp.

Bay lên dành cho đại bàng 🦅. Bay ngang dành cho chim sẻ 🐦. Biết mình là ai. Xác xuất đại bàng 🦅 lạc vào đây để đọc những dòng viết này vô cùng nhỏ. Thêm nữa, nếu đã là đại bàng 🦅 thì sẽ không phí phạm thời gian viết lách linh tinh…

Phần 4: Đúc kết

Trong bất cứ việc gì cũng cần tối đa nắm được bản chất của nó trước khi quyết định hành động. Nếu không xác định rõ được nguyên do cốt lõi, thì lời giải sẽ không giải quyết triệt để được vấn đề.

Nhiều chuyện, tưởng không hề liên quan, nhưng thực tế có điểm chung.

– Ngân hàng thường chỉ cho vay đến 70%, còn 30% phải là vốn đối ứng của doanh nghiệp.

– Đầu tư chứng khoán là việc mua – bán cổ phiếu. Tại sao không tìm người người giỏi, đã thành công và chỉ cần làm đúng theo họ?

– Số phận người đuối nước nằm trong tay họ. Nguyên bản tiếng Nga: Спасение утопающих — дело рук самих утопающих».

Ba ví dụ trên liên quan gì với nhau? – Có.

Đã là chuyện riêng tư, thì ở những thời khắc quan trọng, mỗi cá nhân phải tự quyết định vấn đề của mình. Sự giúp sức từ bên ngoài chỉ mang tính hỗ trợ. Phần nào.

Nhìn theo mặt cắt ngược lại. Khi gặp khó khăn, nếu người trong cuộc không tự cố gắng hết sức lực, thì mọi giúp đỡ dễ trở thành công cốc. Gây sự ỷ lại. Dạng “gió vào nhà trống”. Làm hại cả 2 phía.

…

Hay câu chuyện ở chiều hướng khác:

Giấc mơ lớn ——- Thành công lớn.

Khái niệm gây niềm cảm hứng, tạo nên động lực hành động. Nhất là với lớp trẻ.

Điều gì nằm ở dấu gạch nối —— giữa 2 danh từ trên? Đó là “năng lực cá nhân”.

Phần ngọn phát sinh ra từ gốc rễ. Cần sự đồng bộ. Nếu quá rụt rè, khiêm tốn, sẽ đánh mất cơ hội.

Ngược lại, khi đặt mục tiêu quá lớn so với năng lực hiện tại, dễ thất bại nếu không biết cách tăng năng lực lên mức độ tương ứng.

Sự cố gắng phù hợp mới đem lại kết quả hữu ích.

Tất cả sẽ qui về bài toán: “Nắm bắt rõ năng lực cá nhân để biết cách phân bổ hợp lý”.

…

Giới thiệu sách (bản thảo)

Tư duy logic trong cuộc sống