Phần 1. Giới thiệu: Thinker vs Doer
Tồn tại nhiều loại năng lực khác nhau, nhưng ở bài viết này chia làm 2 nhóm: Năng lực suy nghĩ – Thinker và Năng lực hành động – Doer.
Đây cũng là 2 bước cần thiết khi cần giải quyết bất cứ công việc nào.
Trước hết, phải nhận diện chuyện gì đang xảy ra? Sẽ cần phải làm gì? Từ đó định hướng tìm kiếm giải pháp, công cụ thích hợp. Cuối cùng, bắt tay vào thực hiện.
Có người nắm bắt vấn đề nhanh. Chỉ cần thời gian vừa đủ là đã hiểu khá tường tận tình thế sự việc. Đưa ra nhiều cách giải quyết. Nhưng, nếu phải trực tiếp thực hiện, chưa chắc sẽ là điểm mạnh của họ. Dạng người “biết rõ mọi chuyện” – Thinker.
Có người, khi đã có phương án hành động, họ sẽ hoàn thành xuất sắc. Họ không quá băn khoăn câu hỏi: Để làm gì? Vì sao? Dạng người “làm được mọi việc” – Doer.
Trên thực tế, 2 kiểu năng lực này tương đối độc lập với nhau. Nghĩa là, người rất giỏi về dạng này có khi lại làng nhàng trong dạng còn lại. Thường chỉ giỏi 1 trong 2.
Công việc được giải quyết sẽ chất lượng nếu có sự hợp tác cả 2 nhóm trên. Khi giữa họ có sự tin tưởng và bổ sung lẫn nhau. Thuận lợi cho teamwork.
Có nhiều giáo sư chuyên giảng giải về việc kinh doanh, nhưng khi ra làm ăn không hề thuận lợi.
Ai đó kinh doanh trực tiếp, nhưng không hệ thống hóa được hiểu biết của mình thành bài giảng.
Nhân tài giỏi cả 2 rất hiếm, họ thường gặp khó khăn trong công việc. Thật “bất hạnh”, khi thấy ai cũng dưới cơ mình trong cả suy nghĩ lẫn hành động.
Phần 2. Câu chuyện thực tế
Năng lực suy nghĩ và hành động của cá nhân được hình thành nhờ quá trình học tập và làm việc.
Ở môi trường tập thể, khi tương tác trong thời gian dài sẽ giúp thể hiện năng lực. Dù không bộc lộ hoàn toàn, nhưng về cơ bản cũng khá rõ nét.
Vậy, tại sao những cá nhân cùng cỡ năng lực lại có nhiều ngã rẽ khác nhau trong cuộc đời?
Vấn đề ở đây là gì? Ngoài số phận, còn lý do nào khác hay không?
Tố chất ra quyết định.
Phần 3. Khả năng ra quyết định – Decision Making Ability
Dĩ nhiên, nhận diện vấn đề là điều quan trọng. Nhưng không nên quá đề cao. Người cái gì cũng biết, dạng Mr. Biết tuốt dễ sa đà vào phân tích và trình bày sự việc cả ngày mà không ra được giải pháp. Hoặc phương án không phù hợp với năng lực triển khai.
Rất cần người có đủ năng lực hành động đứng ra trực tiếp giải quyết vấn đề. Và, ngược lại, nếu hành động khi chưa hiểu biết thấu đáo cũng sẽ cho kết quả kém chất lượng. Người tự tin luôn sẵn sàng làm bất kỳ việc gì dễ trở thành “ông Thiên lôi”.
Cầu nối giữa suy nghĩ và hành động là khả năng ra quyết định hợp lý.
Sau khi suy nghĩ vừa đủ để chọn lối đi phù hợp với năng lực hành động.
Tố chất ra quyết định là tối quan trọng.
Rất ấn tượng câu chuyện một nam thiếu niên lần đầu đi mua giày. Ra cửa hàng, thích đôi mũi vuông mạnh mẽ, đồng thời ưng cả đôi có mũi tròn thanh lịch. Loay hoay mãi không biết chọn loại nào, nhờ người giúp.
Cuộc đời con người cũng vậy. Mọi tư vấn từ bên ngoài chỉ mang tính hỗ trợ. Phải biết tự quyết định cho riêng mình.
Nhận thấy, ra quyết định cũng là một dạng suy nghĩ. Nhưng có chút đặc thù: Suy nghĩ có định hướng. Tức, mọi phân tích, bàn luận, đề xuất phải hướng tới giải pháp. Xa hơn nữa là hướng tới tương lai. Loại bớt những ý tưởng “chém gió” chứng tỏ sự uyên thâm. Ví dụ như việc viết blog…
Lý giải tại sao người lãnh đạo không nhất thiết phải giỏi chuyên môn nhất, mà là người biết cách ra quyết định.
Bài tiếp theo nói về vai trò của tố chất ra quyết định cho việc đồng bộ giữa năng lực suy nghĩ và năng lực hành động.
….
Giới thiệu sách (bản thảo)
HaiMIC 
Bình luận về bài viết này