1. Mục tiêu là mong muốn cụ thể
2. Mục tiêu phải kèm theo phương án thực hiện
3. Mục tiêu phải kèm theo giá phải trả tổng thể
Khi nói đến mục tiêu, hay nghe thấy: “Tôi muốn…”
Tôi muốn mình thành đạt. Tôi muốn có gia đình hạnh phúc. Tôi muốn giúp cho cộng đồng phát triển…
Mục tiêu thể hiện mong muốn cá nhân về một điều gì đó.
Nhưng chưa đủ…
Hãy tưởng tượng cuộc nói chuyện của hành khách tại sân ga:
– Cô bán cho tôi một chiếc vé.
– Anh sẽ đi đâu?
– Cô cho tôi đến nơi nào có cuộc sống hạnh phúc, giàu sang và thanh bình.
– Nhưng cụ thể là nơi nào?
– Tôi không rõ.
– Vậy chào nhé, tôi không giúp anh được!
Mục tiêu phải cụ thể. Nếu không được xác định rõ ràng, sẽ mãi chỉ là mong ước mơ hồ, làm tạm yên lòng chủ nhân của nó. Trong khoảng thời gian nào đó…
2. Mục tiêu phải kèm theo phương án thực hiện
Mục tiêu phải là mong muốn kèm theo nguồn lực, biện pháp giúp thực hiện được.
Nhưng cũng chưa đủ…
Ví dụ. Câu chuyện ngụ ngôn nổi tiếng về ba con chim đậu trên cành cây, có hai con quyết định bay đi, hỏi sẽ còn lại mấy con? – Câu trả lời sẽ là ba, chứ không phải một.
Dù có đầy đủ nguồn lực, nhưng chỉ mong ước mà không hành động thì sẽ không bao giờ có kết quả.
Có thể thêu dệt ước mơ cho người khác, chứ mục tiêu phải để tự họ xây dựng. Mục tiêu phải thôi thúc từ bên trong của cá nhân. Vì chính người trong cuộc sẽ phải thực hiện, và khi hiểu được khả năng bản thân, sẽ biết cách sắp xếp nguồn lực.
Với EQ để nhận biết thế giới bên ngoài, dùng IQ tích hợp với năng lực bên trong, sử dụng OQ – tư duy định hướng để tìm kiếm kế hoạch hành động khả thi, phù hợp với thực tế nhất có thể.
Lẽ dĩ nhiên, không bao giờ chọn đúng ngay từ những lần đầu tiên. Nhưng, nếu quyết tâm, thì cả vũ trụ sẽ giúp. Trên đường đi luôn có cơ hội thay đổi tìm lựa phương án hợp lý hơn.
3. Mục tiêu phải kèm theo giá phải trả tổng thể
Mục tiêu phải là mong muốn khả thi với sự trả giá tổng thể hợp lý.
Chinh phục mục tiêu, nhận niềm vui trên cả hành trình. Và tại đích đến, nếu đạt được.
Như vậy, cứ đặt mục tiêu thật lớn, thật vĩ đại?… Thực tế, dù mục tiêu có lớn hay nhỏ, đều có mặt trái của nó: sự mất mát của giá phải trả. Ngay cả trong trường hợp thành công.
Với cá nhân, đòi hỏi sự khổ luyện. Để trở thành vận động viên đỉnh cao (bóng đá, tennis, bơi lội, diễn viên xiếc, múa ba-lê …) thường phải được rèn liên tục từ lúc nhỏ. Và khi quá tập trung cho mục tiêu, thời gian dành cho các kỹ năng cấp thiết khác của cuộc sống có thể không đủ.
Rồi cần tới sự đồng cảm, hỗ trợ từ gia đình, người thân. Điều có những giới hạn nhất định. Có trường hợp, cả nhà phải hy sinh nhường nhịn, để một người con được theo đuổi việc học hành.
Thêm nữa, có những mục tiêu, khi trở thành hiện thực, sẽ gây tác hại lớn cho phần nào đó của xã hội.
Vô vàn ví dụ…
Phong trào năng lượng xanh đang dẫn tới phá sản nhiều doanh nghiệp liên quan tới dầu mỏ, than đá, khí đốt… Nếu thành công, nó có thể đẩy hàng loạt quốc gia, đang sung túc sống nhờ vào nguồn tài nguyên thiên nhiên, vào tình thế kinh tế cực kỳ tồi tệ.
Một Công ty mới, phát triển nhanh chóng chiếm lĩnh đa số thị phần, vô hình chung giết chết hàng loạt đối thủ trong ngành.
Người chủ, sau khi xây dựng doanh nghiệp thành công và bán đi thu về khoản tiền lớn. Đồng thời, hàng loạt nhân viên chủ chốt, nhiều người đã đóng góp cho ông ta hàng chục năm, có thể bị mất việc, khi không thể tìm được vị trí trong Công ty của người chủ mới.
Mọi sự cải cách, dù cần thiết và tiên tiến ra sao, nếu triển khai không khéo léo có thể gây xáo trộn lớn cho xã hội hiện thời.
Mục tiêu hợp lý khi đạt được cân bằng giữa cá nhân – gia đình – xã hội. Khi có tầm nhìn sâu rộng và thấu đáo, thấy được tất cả những được – mất để ra lựa chọn tối ưu.
4. Vài lời bình luận
Những người giỏi, xuất chúng, đặt mục tiêu lớn, giải quyết các vấn đề cho nhân loại.
Những người còn lại, tập trung hơn vào các công việc cá nhân. Chỉ cần biết sắp đặt ổn thỏa cuộc sống riêng tư, bớt đòi hỏi sự chăm lo từ xã hội hay gia đình, đã là đóng góp lớn.
Xã hội vững mạnh được hình thành bởi những cá thể biết cách chọn mục tiêu hợp lý cho mình.
Qui luật Pareto chỉ ra sự so le lợi ích, giúp cho ai cũng tìm được vị trí tương xứng, khi bỏ công suy nghĩ và cố gắng.
Ví dụ. Trong doanh nghiệp, thủ lĩnh là người tham vọng dẫn dắt, đi cùng người say mê chuyên môn sâu, và thêm người có tố chất kết nối giao tiếp, thì khi làm việc không lấn sân nhau, mà còn cộng hưởng, xác xuất thành công cao.
Hay nói nôm na, tập hợp bộ ba: một ông thích gặm xương, người kia khoái ăn da, người còn lại chỉ ăn thịt thì có thể cùng nhau vui vẻ thưởng thức món gà thường xuyên.
5. Mục tiêu tập thể
Tập thể nào cũng có nhóm người lãnh đạo. Mục tiêu tập thể vô hình chung được dẫn dắt bởi ý chí của thủ lĩnh.
Nhiều người muốn chiếm vị trí số một. Chỉ số ít những ai có tố chất, năng lực cao mới có hy vọng. Và thành công chỉ đến với một người duy nhất.
Đại đa số không có năng lực dẫn đầu. Hoặc thấy phải trả giá quá cao cho mục tiêu đó. Họ sẽ đi theo “Con đường của người số 2”, cuốn sách ấp ủ từ lâu và đang được hoàn thiện.
…
Giới thiệu sách (bản thảo)
HaiMIC 
Bình luận về bài viết này