Lịch sử thế giới phát triển qua các cuộc cạnh tranh. Bởi các bất đồng về lãnh thổ, văn hoá, tôn giáo, ý thức hệ hay vì kinh tế.
Một cách nhìn mới khác, đó là qua lăng kính sự vận động của các loại tài sản: Hữu hình (Tangible) – Vô hình (Intangible) – Tài chính (Financial) – và Tài sản kỹ thuật số (Digital).
Tài sản hữu hình và tài sản vô hình
Trong một ly cafe cao cấp, giá trị lượng cafe trong đó chiếm cỡ 1/10 giá bán. Với điện thoại iPhone, tỉ lệ nhựa, sắt thép chắc cũng như vậy. Phần còn lại là giá trị sáng chế, công nghệ, thương hiệu.
Đây là ví dụ trực quan về khái niệm: Tài sản hữu hình và tài sản vô hình. Hữu hình là những thành phần vật chất hiện hữu. Vô hình thì không nhìn thấy, nhưng lại đóng góp trong giá trị sản phẩm.
Ví như, cùng một mảnh đất, nếu có giấy phép xây dựng cao ốc 50 tầng, sẽ có giá cao gấp nhiều lần so với trường hợp chỉ được xây 3-4 tầng.
Thị trường tài chính hiện nay đã thể hiện điều đó trên các bảng báo cáo. Thống kê cho thấy, tính trong 500 các Công ty lớn nhất trên 2 sàn chứng khoán NYSE & NASDAQ của Mỹ, tỉ lệ tài sản hữu hình chỉ còn 1/10 trên tổng tài sản (số liệu năm 2020).
Tính từ năm 1975 tới đây, tài sản hữu hình (màu xanh) đang chiếm 83%, nay chỉ còn dưới 10%. Bằng cách nào để trở thành như vậy?
Đầu tiên, đó là đổi mới công nghệ. Phát minh, sáng tạo ra những sản phẩm mới, có tính năng vượt trội, đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng. Tạo nên lợi thế thương mại. Làm tỉ trọng giá trị vô hình ngày càng tăng lên.
Tiếp theo, là sự độc quyền. Khi sản phẩm đã rộng khắp, doanh nghiệp qua truyền thông đã tạo dựng những tiêu chí, chuẩn mực mới. Sử dụng sức mạnh hệ thống phân phối đang nắm giữ để các sản phẩm tương tự phải rời bỏ thị trường. Hoặc vận động hành lang với các cơ quan cấp phép (y tế, thực phẩm, tài chính, bất động sản…), tạo nên rào cản pháp lý cho các đối thủ mới.
Tài sản vô hình và tài sản tài chính
Để đơn giản, hãy coi tài sản tài chính là cổ phiếu, là quá trình tích hợp tài sản hữu hình với tài sản vô hình. Một mặt, nó cũng vô hình bởi vì chỉ là tờ giấy xác nhận cổ phần. Mặt khác, có tố chất hữu hình vì nắm giữ các loại tài sản thực khác của Công ty (thông qua mô hình cổ phần).
Ngày nay, tài sản tài chính đã có ưu thế vượt trội so với tài sản hữu hình thuần tuý.
https://smartzip.com/blog_view.cfm?BlogID=467
Cộng với hệ thống tài chính, ngoại tệ của các quốc gia mạnh (USD, EUR) được dùng làm thước đo các tài sản hữu hình. Với quá trình toàn cầu hóa sâu rộng như hiện nay, thế giới tài chính trở thành người quyết định giá cả các tài sản hữu hình.
Ví dụ qua việc phân tích hai tài sản hữu hình thiết yếu nhất hiện nay: thực phẩm và năng lượng.
Giá thành sản xuất trực tiếp của chúng dường như được xác định không quá khó khăn. Nhưng giá bán trên sàn chứng khoán thì biến động lên xuống chóng mặt từng giây. Ngoài yếu tố nhu cầu của người dùng thay đổi, thì phần nữa là ảnh hưởng bởi giới tài chính nhiều tiền. Ví dụ như, họ tạo ra các hợp đồng mua bán hàng hoá trong tương lai rất phức tạp…
Vấn đề đặt ra là: giữa người có tài chính và người có tài sản cốt lõi, ai mới là người quyết định giá cả?
Câu trả lời khá rõ. Ai giữ cái gì thì muốn cái đó! Và mâu thuẫn nằm ở chỗ này.
Thế giới chia 3
Ở nhiều nước, thu nhập quốc dân chủ yếu đến từ dịch vụ, tài chính, công nghệ, phát minh, sáng chế, bản quyền, thương hiệu. Tạm gọi là nhóm A.
Một số nước khác, thu nhập tập chung từ tài sản hữu hình (tài nguyên thiên nhiên). Tạm gọi là nhóm B.
Nhóm C gồm những nước nguồn lực chủ yếu là nhân công giá rẻ. Tài nguyên ít, sáng tạo vừa phải.
Tiêu chí xác định là: tỉ lệ người lao động trong những lĩnh vực liên quan trực tiếp tới tài sản hữu hình.
Tất nhiên, mỗi nước đều có cả tính chất A, B và C. Nhưng dám khẳng định, bộ tam thủ lĩnh các nhóm đó đang là: Mỹ, Nga và Trung Quốc.
Thêm nữa. Ba quốc gia này, do có đủ nguồn lực dạng A, B, và C, nên nếu phải đóng cửa biên giới, họ vẫn có thể tồn tại, ở mức độ nào đó, trong khoảng thời gian dài. Điều này cho phép họ luôn có ý kiến độc lập thực sự trong mọi vấn đề của thế giới. Những nước còn lại, tính phụ thuộc vào bên ngoài cao hơn.
Quay lại vấn đề đặt ở phần trên, thể hiện mâu thuẫn giữa nhóm A và B: giữa người có tài chính và người có tài sản cốt lõi, ai mới là người đặt ra cuộc chơi?
Quốc gia có tài nguyên, chủ yếu chỉ khai thác rồi bán và thu tiền.
Ai sở hữu tiềm năng tài chính, thì sẽ có đủ nguồn lực để phát triển công nghệ sáng tạo. Ngoài việc tăng giá trị vô hình của hàng hoá, còn muốn tạo ra các sản phẩm thay thế.
Theo dự báo của AT Kearney, đến năm 2040, khoảng 35% lượng thịt tiêu thụ từ nuôi cấy tế bào và 25% đến từ các sản phẩm gốc thực vật.
Dự tính tới 2050, trào lưu năng lượng xanh có kế hoạch loại bỏ hoàn toàn năng lượng hoá thạch.
Trong cuộc đua tài chính và tài nguyên của các mặt hàng thực phẩm, năng lượng trên, dường như nhóm A đang có nhiều thắng thế.
Những nước nhóm B sống nhờ tài nguyên thiên nhiên, nếu không kịp chuyển đổi thì vị thế sẽ tụt hậu.
Những nước nhóm C mà không bứt phá thì còn khó nữa. Sẽ phải mua thực phẩm và năng lượng từ nhóm A giá đắt hơn nhiều lần so với đang mua từ nhóm B hiện nay.
Với sự xuất hiện của Blockchain, những tài sản dạng kỹ thuật số (Digital Assets) dường như đang được thổi một luồng sinh khí mới. Gieo hy vọng cho những nước nhóm C, không có đủ cả tài chính lẫn tài nguyên. Đồng thời, cho đa số những người không sở hữu tài nguyên hay tài sản ở nhóm B hay A. Vì ở đâu cũng vậy, tài sản tài chính hay tài sản hữu hình ngày càng tập trung vào nhóm thiểu số.
Tài sản tài chính và tài sản kỹ thuật số
Tài sản kỹ thuật số bao gồm những gì đã chuyển sang dạng file, đồng thời đi kèm với quyền sử dụng riêng biệt và giữ trên mạng Internet.
Dễ hình dung nhất, đó là: văn bản, âm thanh, hình ảnh có bản quyền. Dữ liệu không sở hữu quyền đó không được coi là tài sản.
Rõ ràng, tài sản kỹ thuật số (từ đây gọi tắt và tài sản số) không phải vật chất. Các phòng thí nghiệm tối tân nghiên cứu thẻ nhớ USB và thấy không có sự khác biệt nào về thể tích, trọng lượng giữa cái trống rỗng và cái đã sao chép chật cứng các loại văn bản, bài hát, hay phim ảnh.
Tài sản số cũng không phải tài sản tài chính. Nó chỉ có một chủ sở hữu duy nhất, không chung nhau như dạng cổ phần. Và nó có thể chuyển giao, mua bán giữa các chủ nhân mà không cần đến bất kỳ loại tiền tệ nào.
Thế Blockchain và Bitcoin liên quan gì ở đây?
Công nghệ Blockchain cho phép gắn chủ sở hữu duy nhất lên file. Mọi bản sao khác đều không có bản quyền, không được coi là tài sản. Khi mua bán, chuyển giao sang chủ nhân khác thì Blockchain lại gắn tên người mới lên đó một cách nhanh chóng và bảo mật.
Bitcoin là loại tài sản số làm cho Blockchain trở nên phổ biến hơn với đại chúng.
Tóm lại, tài sản số không phải là dạng tài sản hữu hình hay là tài sản tài chính. Nó thoát khỏi sự khống chế của những thế lực đang sở hữu tài nguyên hay giới tài phiệt tài chính hiện nay.
Hàng tỷ những cặp mắt của lớp trẻ, hay của những ai không có tài sản, đang ngắm đến tài sản số, mong muốn đổi đời.
Vấn đề là, ngoài Bitcoin, họ còn buôn bán trao đổi những gì? Và những thứ đó có ý nghĩa với đời sống thực đến đâu?
Cái này thì cũng chưa rõ ràng. Hay chính xác hơn là khá khiêm tốn. Đang kỳ vọng vào tương lai. Nhìn ngóng vào sự phát triển của Metaverse.
Giới lạc quan thì lý luận rằng, đồng Bitcoin không có lợi gì lớn ngoài sự sưu tầm. Vậy mà tổng giá trị Bitcoin đang cỡ 400 tỷ USD. Bitcoin định giá bởi niềm tin của cộng đồng mạng muốn thoát khỏi sự lũng đoạn của các thế lực đang sở hữu tài sản hiện nay.
Bảng trên cho thấy, tổng tất các loại tiền kỹ thuật số đang có giá trị gần 1.000 tỷ, tương đương Công ty xe điện Tesla của tỷ phú Elon Musk.
Có thể, giới tính hoa công nghệ ngầm hy vọng rằng, dần dần nhiều ứng dụng của Blockchain được đi vào thực tế hơn nữa (Cryptocurrencies, NFT’s, Metaverse). Sẽ đến thời điểm tỉ trọng tài sản kỹ thuật số trở nên áp đảo tài sản hữu hình và tài sản tài chính gộp lại. Liên tưởng tới thời kỳ sau 1990, sau khi Internet xuất hiện đã làm tăng vọt cán cân tài sản vô hình so với tài sản hữu hình.
Giới phân tích cho rằng bức tranh có thể lặp lại giống như tình trạng bong bóng dotcom xảy ra năm 2000. Sẽ phải có mùa đông băng giá, loại bỏ những gì không có giá trị, để những thứ còn lại thăng hoa.
…
Giới thiệu sách (bản thảo)
Bài viết tháng 8.2022
6. Tháp nhu cầu Maslow và thế giới ảo Metaverse
7. Thế giới đi về đâu: Tài sản hữu hình – Tài sản vô hình – Tài sản tài chính – Tài sản số
8. Định luật không đầy đủ Gödel: Mọi hệ thống đều không hoàn hảo.
HaiMIC 
Bình luận về bài viết này