Tiêu đề trên được hình thành sau khi đọc xong cuốn tiểu thuyết “Suối nguồn” (tên tiếng Anh: The Fountainhead, tên tiếng Nga: Источник). Dày 1.200 trang.
Tác phẩm kể về bối cảnh nước Mỹ những năm 20-30 của thế kỷ trước. Đã bán được hơn 6,5 triệu bản bằng nhiều ngôn ngữ trên thế giới.
Thông qua câu chuyện cuộc đời các nhân vật chính, tác giả phản ánh xã hội Mỹ thời kỳ đó qua 3 nhóm người sau: Người Dẫn dắt – Người Phụng sự – Người là Chính mình.
1. Người Dẫn dắt
Tại mỗi thời điểm, xã hội đều đã hình thành những chuẩn mực nhất định. Con người sinh ra, từ nhỏ được dạy dỗ, hướng dẫn theo những lý tưởng, tiêu chí phổ quát rộng rãi.
Những người có năng lực cao và tham vọng lớn thường mong muốn luôn đi đầu, đạt đỉnh cao trong các lĩnh vực hiện hữu. Họ phải có ý chí mạnh mẽ và trải qua những khó khăn khốc liệt trong thời gian dài mới có thể đến được đích.
Kết quả nhận được sẽ là danh vọng, ngưỡng mộ và cả sự ghen tị… Thông qua sự đánh giá của những người đương thời khác.
Vô hình chung, họ phải cố gắng để đi theo cái gọi là tiêu chuẩn của cái xã hội đang hiện hữu, cái thế giới như-nó-đang-là và do người khác đã tạo ra trước.
Và, để đạt được sự ngưỡng mộ, rất có thể, họ phải sống dựa trên suy nghĩ của người khác. Hành động theo hướng dẫn bởi ý chí của người khác.
Trong cuộc tranh đua khốc liệt liên tục, nhiều lúc họ hoàn toàn không để ý tới bản thân mình, mà chỉ quan tâm đến người khác nghĩ gì về họ và hành động theo ảo vọng đó.
Nhiều khi, thay vì làm việc giỏi thực sự, họ muốn được nghĩ là giỏi. Thay vì trau dồi kiến thức hiểu biết thực sự, họ dễ sa đà vào việc tác động tạo ra những tiêu chuẩn để họ được ghi nhận ở vị thế cao.
Có người phủ nhận cái tôi của bản thân. Có người từ bỏ mơ ước của mình, chối bỏ chính kiến cá nhân.
Một mặt, họ là những người mạnh mẽ, kiên định. Mặt khác, quyết tâm đó để đạt mục đích dẫn đầu trong cuộc đua của người đi trước đặt ra, do người khác đánh giá.
Họ là những người thay đổi thế giới.
2. Người Phụng sự
Hiểu thế giới hiện tại, hiểu những gì đang diễn ra và cảm nhận được mong ước của đa số đông trong xã hội. Dùng cái hiểu đó cộng với năng lực bản thân để đạt những mong muốn cá nhân. Không có đủ tham vọng, ý chí đi đầu, họ hỗ trợ những người dẫn dắt. Giúp những người đi ở phía sau.
Trong nhiều trường hợp, họ sẵn sàng bán linh hồn mình cho công chúng, hay cho những ai đang dẫn dắt, đôi khi đó chính là người mà họ cực kì căm ghét, để thỏa mãn những mục tiêu thực dụng của cá nhân.
Họ là những người giúp thay đổi thế giới.
3. Người là Chính mình
Đặt ra tiêu chuẩn của riêng mình và sống đúng với chúng. Họ sống cô đơn trên một hòn đảo riêng biệt.
Nuôi dưỡng niềm say mê sáng tạo. Không hoàn toàn chạy theo những chuẩn mực xã hội đương thời. Không bị ảnh hưởng bởi những ý kiến đánh giá người ngoài. Đơn phương độc mã bảo vệ đến cùng dấu ấn cá nhân trong các công việc mình tạo ra. Phải đánh đổi, và chịu đựng như một kẻ ngốc trong cuộc đua danh lợi.
Đại diện cho một cá thể độc lập, có thể nói là vị kỷ. Một cá thể đứng tách biệt ra khỏi đám đông, hiểu rõ xã hội và những con người ngoài kia hơn ai hết. Và biết rằng, dù có kết thúc ra sao thì đó vẫn là điều đáng làm và là điều-cần-phải-được-làm.
Họ là những người sáng tạo ra thế giới.
…
Trong xã hội thực đang sống sẽ không có sự rành mạch, rõ ràng giữa ba nhóm người trên. Mà đan xen, lẫn lộn trong từng mỗi cá nhân.
Suối nguồn hấp dẫn ở chỗ, khi đọc về người khác, ta cũng như đang đọc chính mình. Ta ngầm so sánh mình với từng nhóm người đó vào những thời điểm mình đã trải qua và mường tượng cho những ngày tới.
Và, vô hình chung bắt ta suy nghĩ về ba câu hỏi lớn: Tôi đang muốn điều gì? Tôi có thể làm được chuyện gì? Tôi cần phải làm việc gì?
Mỗi cá nhân đều khác biệt, có chăng nỗi sợ hãi đơn độc khiến chúng ta bỏ rơi, lãng quên điều đó. Đã bao lần, ta đánh mất tiếng nói bên trong chỉ vì định kiến, sự áp đặt và tư duy bầy đàn? Liệu có thể dung hoà tất cả mọi thứ để có thể trở nên một con người Hoàn Hảo?
Suối nguồn giúp mỗi người định nghĩa về sự kiêu hãnh của tồn tại cá nhân.
4. Câu chuyện ngoài lề
Suối nguồn làm nghĩ đến vùng băng giá vĩnh cửu của Alaska. Từng ngắm nhìn những tảng băng đồ sộ, trôi hờ hững trên biển. Dù có bão gió ra sao nó cũng luôn lặng lẽ, bởi có đến hơn 80% thể tích nằm dưới mặt nước, giúp nó vững chãi trong bão tố. Nhưng liệu nó giữ được hình hài đó trong bao lâu, khi dần dần trôi ra vùng biển xa, tới nơi xã hội loài người đang nóng lên từng ngày…
…
Suối nguồn xuất bản năm 1943. Tác giả là nữ nhà văn Ayn Rand (1905-1982). Bà sinh trong gia đình tư sản gốc Do thái ở St. Petersburg, Nga. Năm 21 tuổi, bà đi thăm họ hàng ở Mỹ. Ngày 19.02.1926, bà tới tham quan New York và bị choáng ngợp bởi những nhà chọc trời tại đây. Bà ở lại và trở thành công dân Mỹ năm 1931. Suối nguồn là tác phẩm nổi bật nhất trong sự nghiệp của bà.
Đọc xong, ngồi đếm. Có tất cả 402.563 từ được sử dụng trong tác phẩm 1.200 trang bản tiếng Việt này,
Tò mò, lên mạng, thấy rất nhiều độc giả, 311.704 người – chiếm 5% trên tổng số hơn 6 triệu người đọc, có ý kiến đánh giá về Suối nguồn bằng tiếng Anh, tiếng Nga và tiếng Việt.
Phần nhiều đều chia sẻ với nhân vật chính trong cuộc đấu tranh để là chính mình. Mỗi người sinh ra là những cá thể riêng biệt, phải tôn trọng nó và quản lý nó đúng cách. Thay vì chỉ sống cho người khác hay vì lợi ích của người khác.
Có bạn đọc tiếng Nga cho rằng cuốn sách quá đề cao tính cá nhân chủ nghĩa, hay nói cách khác là sự ích kỷ, chỉ nghĩ tới bản thân của nhân vật chính. Nhiều người nhận thấy trong Suối nguồn tác giả đã không giữ được hồn cốt tính cách Nga nữa.
Độc giả tiếng Anh, có nhiều tiếng nói ủng hộ chủ nghĩa cá nhân. Họ coi trọng sự tự do sáng tạo, nhiều khi làm phá vỡ các qui tắc hiện thời.
Độc giả tiếng Việt, nhiều người trẻ thì bày tỏ nỗi băn khoăn tìm mình trên thế giới biến động dữ dội ngày nay. Người lớn tuổi, từng trải hơn thì cho rằng tư tưởng cực đoan không khoan nhượng là thiếu vắng sự suy nghĩ. Cổ vũ chỉ chọn 1 trong 2: Chỉ sống vì người khác? Hay chỉ sống cho bản thân mình? – là quan điểm không hợp lý.
Phải chăng, sự phát triển là sự tổng hoà của việc: biết sống cho chính mình, cho người khác và cho nhiều điều tốt đẹp nữa của xã hội?
Đọc thêm trong bài viết về câu hỏi: Làm gì?
https://haimic.com/2022/02/15/ban-ve-cau-hoi-lam-gi/
…
Mỗi người sau khi đọc sẽ có những cảm nhận khác nhau, từ đồng cảm đến đối nghịch. Rất có thể, bài viết trên cũng chỉ là tổng hợp lượm lặt ý kiến của các độc giả khác đã viết ở đâu đó…
…
Giới thiệu sách (bản thảo)
HaiMIC 
Bình luận về bài viết này