HaiMIC

Cuốn sách của tác giả Jim Collins viết vào năm 2001, do Nhà xuất bản Trẻ phát hành qua tiếng Việt tháng 08-2007 (TS Quách Thu Nguyệt chủ biên).

Sau đây là tóm tắt tôi viết từ 15 năm trước, năm 2008. Có thể phần nào giúp nắm bắt chủ đề mà tác giả đã nghiên cứu.

A. Nội dung cuốn sách

Cuốn sách đi tìm lời giải đáp cho câu hỏi: Vì sao một công ty Tốt lại trở nên Vĩ đại?

B. Giải đáp

Bằng cách phân tích thống kê các Công ty của Mỹ (đã trải qua ít nhất 15 năm tốt và 15 năm vĩ đại), nhóm tác giả tìm ra 6 yếu tố cần thiết cho việc biến công ty từ Tốt sang Vĩ Đại:

1. Khả năng lãnh đạo cấp độ 5

2. Con người đi trước, công việc theo sau

3. Đối mặt với sự thật phũ phàng

4. Khái niệm con nhím

5. Văn hóa kỷ luật

6. Bàn đạp công nghệ

Trong đó các bước 1+2+3 là quá trình xây dựng nền tảng, còn 4+5+6 là quá trình đột phá.

C. Diễn giải

1. Khả năng lãnh đạo cấp độ 5

Đó phải là những người có sự tổng hợp đầy nghịch lý giữa 02 yếu tố: quyết đoán trong công việc và bản chất nhún nhường. Hay gói gọn trong công thức sau:

khiêm nhường + ý chí = cấp độ 5

Họ là những người cực kỳ tham vọng, nhưng tham vọng của họ trước hết là vì Công ty, chứ không phải vì bản thân. Nhà lãnh đạo cấp 5 nhìn ra cửa sổ và gán công lao cho những yếu tố nằm ngoài bản thân họ (còn, khi không tìm ra – thì họ cho là do may mắn). Nếu mọi việc không suôn sẽ thì họ không đổ lỗi cho vận xui mà nhìn vào tấm gương để nhận trách nhiệm.

Bạn có thể làm bất cứ được điều gì trong cuộc sống với điều kiện bạn đừng để ý ai là người hưởng công.

2. Con người đi trước, công việc theo sau

Việc đầu tiên lãnh đạo cấp 5 làm là tìm ra con người phù hợp (và loại bỏ những người không phù hợp), sau đó họ mới cùng nghĩ ra họ đi về đâu. Họ bắt đầu với “ai”, sau đó mới chuyển sang “cái gì”. Họ giao cho người giỏi nhất cơ hội tốt nhất chứ không giao rắc rối lớn nhất. Điều này khác hẳn với người lãnh đạo cấp 4 theo sơ đồ “Thiên tài và vạn người giúp việc”: đưa ra tầm nhìn và lộ trình rồi kiếm người có năng lực để biến tầm nhìn thành hiện thực.

Con người là tài sản quí nhất không còn đúng nữa, mà con người phù hợp mới là tài sản quí nhất.

3. Đối mặt với sự thật phũ phàng

Nghịch lý Stockdale: Phải luôn giữ niềm tin chiến thắng cho dù khó khăn đến mấy, nhưng đồng thời phải giám đối mặt với sự thật hiện tại phũ phàng, dù nó có tồi tệ đến mức nào. Các công ty vĩ đại đưa sự thật phũ phàng vào trong từng bước đi đến vĩ đại. Lãnh đạo là phải có tầm nhìn, đồng thời phải tạo ra môi trường nơi sự thật được lắng nghe và thực tế được nhìn nhận.

Sai lầm lớn nhất trong lãnh đạo là đưa ra những niềm tin ảo để rồi bị cuốn trôi.

4. Khái niệm con nhím

Là khái niệm cơ bản xuyên suốt cuốn sách dựa trên sự hiểu biết tường tận của ba khía cạnh: điều bạn đam mê nhất – điều bạn làm giỏi nhất – điều bạn làm có lợi ích nhất.

Nền tảng Công ty phải đơn giản, dựa trên sự thấu hiểu của ba vòng tròn trên, mục tiêu và chiến lược phải dựa trên sự thấu hiểu chứ không phải sự can đảm giả tạo.

Hãy tự biết mình.

5. Văn hóa kỷ luật

Công ty phải có những con người kỷ luật, tư tưởng kỷ luật và hành động kỷ luật. Công ty vĩ đại tuyển dụng những con người kỷ luật và sau đó họ chỉ quản lý hệ thống, chứ không quản lý con người. Hành động kỷ luật là chỉ hoạt động giới hạn trong ba vòng tròn của khái niệm con nhím: song song với danh sách “những việc cần làm ngay” phải tồn tại danh sách “những việc cần ngưng ngay”.

Tự do chỉ là một nửa sự thật, nửa còn lại là trách nhiệm.

6. Bàn đạp công nghệ

Công nghệ là chất xúc tác thúc đẩy đà đi tới, chứ không là chất phát sinh ra sức đà. Công nghệ nào hữu ích? Đó là công nghệ gắn liền với ba vòng tròn giao nhau của Khái niệm con nhím.

Đa số thà chết để khỏi phải suy nghĩ. Nhiều người đã làm thế.

D. Bổ sung – Bình luận

1. Mọi người chỉ biết đến Công ty vĩ đại khi chuyển động Công ty đã quay tít mù. Thực tế quá trình chuyển từ đổi từ tốt tới vĩ đại là một quá trình tích lũy – từng bước một, từng quyết định một, từng vòng xoay của một bánh xe – tất cả cộng dồn lại đưa đến kết quả tuyệt vời và bền vững. Nói ngắn gọn đó là quá trình: Bò – Đi bộ – Chạy.

2. Các công ty nhảy vọt thường không công khai tuyên bố các mục tiêu lớn ngay từ đầu. Thay vào đó họ bắt đầu quay bánh đà – biến kiến thức thành hành động, từng bước từng bước một. Sau khi bánh xe đã tạo được sức đà, họ mới nhìn lên mà nói: Nếu chúng ta tiếp tục đẩy bánh đà này, không có lý do gì chúng ta không đạt được mục tiêu X.

3. Khái niệm con nhím khá tương đồng với ý tưởng tam giác: Tôi có thể làm – Tôi thích làm – Tôi cần phải làm.

Bàn về câu hỏi làm gì?

4. Cuốn sách trên chỉ nghiên cứu sự phát triển của các Công ty Mỹ và vào thời kỳ đã qua của thế kỷ 20. Thời đại nay đã thay đổi, do vậy những tổng kết trên chỉ có tính tham khảo, tránh áp dụng máy móc, bạn hoàn toàn có thể biến Công ty đang Tốt thành Xấu. Nhất là mọi tư vấn khuyên bảo của giới học giả, là người ngoài cuộc, sẽ chỉ có giá trị nhất định.

Bàn về lời khuyên

HaiMIC – tháng 12 năm 2017

…