Tóm tắt: Bài viết đưa ra quan điểm: Mọi thông tin được chia theo 3 phần: 1/ Nội dung nguyên bản 2/ Phân tích đánh giá 3/ Đề xuất – Khuyến nghị. Phân tích sự tách biệt 3 phần khác nhau đó trong rừng thông tin hiện nay.
Vài chục năm trở về trước, lượng tin tức khá ít ỏi. Những ai có khả năng tiếp cận được nguồn thông tin, lại sở hữu trí nhớ tốt, kèm theo suy luận logic sẽ nắm bắt vấn đề khá chắc chắn.
Thời đại Internet, lượng thông tin quá nhiều. Đôi khi chưa kịp hiểu chuyện gì đã xảy ra thì sự việc lại thay đổi. Và cứ như vậy tiếp mãi…
Để không có cảm giác lạc lõng, bị bỏ rơi khỏi thời cuộc, phải biết nên lựa chọn những thông tin nào. Nhưng, ngày cả khi đã sàng lọc chặt chẽ nhất, thì lượng thông tin cần đọc cũng khổng lồ. Mà mỗi ngày thời gian chỉ có vài tiếng để tiếp nhận. Làm sao bây giờ?
Nghiên cứu sâu hơn cho thấy, cấu trúc nội dung của thông tin luôn bao gồm ba phần tương đối riêng biệt:
1/ Mô tả, kể lại về hiện trạng;
2/ Nhận xét, giải thích, đánh giá; và
3/ Đề xuất, khuyến nghị.
Sau đây sẽ phân tích kỹ hơn về cấu thành của từng phần trên trong rừng thông tin đang hiện hữu.
1- Phần mô tả hiện trạng
Đây là thành phần gốc rễ của thông tin, nó mô tả, kể lại, liệt kê chuyện gì đã (hay đang) xảy ra. Được trình bày qua lời nói, hình ảnh hay bài viết. Đơn giản là sự truyền đạt những gì nhìn thấy, nghe thấy, tiếp nhận được.
Phần này giúp nắm bắt vấn đề trước khi tìm hiểu lý do sâu xa bên trong. Thế giới bên ngoài thường tồn lại không hoàn toàn giống với sự tưởng tượng, suy đoán, hiểu biết, mong muốn của cá nhân. Đọc phần thông tin này cần lạnh lùng, triệt bỏ bớt cảm xúc trước khi đưa ra chính kiến chủ quan.
Không dễ, ai cũng có tình cảm yêu ghét xen vào quá trình tiếp nhận thông tin. Ở đây thể hiện chỉ số EQ (Emotional Quotient, Emotional Intelligence) – hay còn gọi là khả năng tiếp nhận thế giới bên ngoài với những gì hiện có, nhiều khi khác xa với mong muốn hay chờ đợi của cá nhân.
Nhiều thông tin tồn tại chỉ với mục tiêu chuyển tải sự việc. Người đọc nào chưa nắm bắt rõ vấn đề, thì đây là phần quí báu, giúp tiếp cận thông tin nguyên bản của nó.
Thêm nữa, tác giả của thông tin cũng là cá nhân cụ thể, nên sẽ không thể đảm bảo tính khách quan tuyệt đối. Nhất là khi họ viết sai, không chính xác, hư cấu hay thậm chí cố ý bịa đặt về sự việc. Cách duy nhất là cần tham khảo nhiều nguồn khác nhau. Độc lập. So sánh. Tư duy sáng suốt để tự rút ra bức tranh thực tế nhất (có thể).
2- Phần nhận xét, giải thích, đánh giá
Phần này tác giả thả “cái tôi” vào sự việc. Nghĩa là chứa đựng những cảm xúc cá nhân.
Thông qua sự bình luận: khen ngợi hay chỉ trích.
Sâu hơn nữa là phân tích, so sánh, đối chiếu. Nêu ra những lý do khác nhau của sự việc xảy ra.
Đánh giá tầm ảnh hưởng của vấn đề với các đối tượng liên quan, tầng lớp xã hội, quốc gia.
Dự báo, suy đoán chiều hướng của sự việc. Đưa ra những kịch bản khác nhau trong tương lai.
Có tác giả là chuyên gia đưa ra lời giải thích, nhận xét, phân tích dự báo. Với ai đã nắm bắt vấn đề, mà khả năng hiểu chưa tới thì phần này rất hữu ích. Cho phép nhận biết sâu thêm từ những thông tin hiện hữu.
Tất cả những điều trên thể hiện đánh giá cá nhân về sự việc cụ thể. Hiện tượng xảy ra thường khách quan. Còn đánh giá lại chủ quan. Nhất là khi người viết chưa nắm rõ thực chất vấn đề, có thể đưa ra những nhận xét, lời giải thích – nhiều khi không hoàn toàn hợp lý.
3- Phần đề xuất, khuyến nghị
Mọi thông tin đều chứa đựng hàm ý nào đó, phụ thuộc vào chủ nhân của nó. Phần này tác giả đưa ra những đề xuất, khuyến nghị, quyết định cần phải thực hiện qua sự việc.
Tất nhiên có tính áp đặt. Nhưng giúp ích cho những ai biết và hiểu vấn đề, trong lúc lại chưa rõ cần hành động ra sao. Hoặc với những ai làm lãnh đạo, vị trí dẫn dắt thì chức năng của họ chính là tìm ra những giải pháp hành động cho xã hội xem xét.
Tuỳ thuộc vào mức độ nắm bắt vấn đề, khả năng tư duy logic, hay lợi ích mà tác giả sẽ đưa ra đề xuất với chất lượng khác nhau. Người đọc nên cẩn trọng trước khi tiếp nhận.
Tóm lại, tuỳ theo nhu cầu, người đọc sẽ biết lựa chọn những dạng thông tin nào hợp với bản thân trong từng trường hợp. Hay nói cách khác, nhu cầu, quyền lợi cá nhân sẽ quyết định nên tập trung tiếp nhận nội dung phần nào của thông tin.
…
Mục tiêu của bài viết này là đưa ra phương pháp luận cho việc tiếp nhận thông tin.
Dòng chảy thông tin được định hướng bởi lợi ích của tác giả. Do vậy, 3 phần trên thường được trình bày xen kẽ, lẫn vào nhau, chứ không cách biệt rõ ràng. Người đọc cần tập trung để nhận diện rõ 3 nội dung trên cho nhu cầu bản thân.
Ý tưởng về tầm quan trọng của quyền lợi cá nhân được trình bày theo góc nhìn khác ở bài viết về chúng tôi hay chúng ta.
https://haimic.com/2022/03/06/ban-ve-loi-ich-chung-ta-va-chung-toi/
…
Giới thiệu sách (bản thảo)
—-
HaiMIC 
Bình luận về bài viết này