Hè 1990, bảo vệ xong luận án Phó Tiến sĩ tại Minsk, Liên Xô cũ. Đồng nghiệp, là người Nga, đề xuất viết chung quyển sách Toán. Tôi phụ trách phần lý thuyết trước, anh ta viết phần ứng dụng sau. Chỉ là nghiên cứu sinh loại khá, chưa phải giỏi, nên chúng tôi thừa thông minh để hiểu rằng không thể xuất bản tại Liên Xô được. Chủ đề lại tầm thường, nên càng không có lý do gì để in. Vậy là chọn tiếng Anh, và nộp thẳng sang London cho “đẳng cấp”. Gửi tóm tắt đề cương, khoảng 10 trang. Tuần sau nhận hồi âm. Ngay trang đầu tiên tràn ngập các vết gạch chân màu đỏ với dòng chữ đỏ đậm còn lớn hơn bên lề: … “Your Minsk’s english is so complicated! – Tiếng Anh kiểu Minsk của các ngài phức tạp quá!” … Lúc đó mới chợt nhận ra cả 2 đều không biết tiếng Anh. Người này nghĩ người kia chắc rành lắm, nên không ai dám sửa gì.
Nảy ra sáng kiến là cứ viết rồi nhờ cô giáo viên dạy tiếng Anh xem lại. Loay hoay làm ngày làm đêm. Sau 3-4 tháng thì hoàn thành bản thảo dày 296 trang. Lần này nhà xuất bản vinh dự được chọn là “World Scientific Publishing Company” ở Singapore. Họ nhận in luôn. Không yêu cầu phải chỉnh sửa gì hết. Hẹn 1991 xuất bản.
Mang theo quyển sách lên Moscow xin gặp một viện sỹ Hàn lâm Khoa học Liên Xô. Hớn hở trình bày. Ông liếc qua tờ bìa, rồi phán:
⁃ Vớ vẩn! Cái này quá dễ và dở hơi. – Dừng 1 nhịp, lật thêm 1 trang cho lịch sự, rồi bồi tiếp: Vì nếu khó và hay thì đã có người khác giải quyết từ lâu rồi, đâu đến lượt các anh…
Tiu nghỉu ra về. Sang trường Nhạc Viện Moscow khoe với người quen đang học tại đây. Phủ đầu luôn:
⁃ Chúng tôi vừa xuất bản quyển sách Toán học. Chủ đề này rất hay và khó. Thế giới chắc chỉ vài trăm người đọc. Còn hiểu được thì chỉ cỡ vài chục người…
Cô bạn liếc qua tờ bìa, không thèm lật ra và phán luôn:
⁃ Vớ vẩn! Không hiểu các anh tài giỏi kiểu gì mà mất công làm cái việc chỉ vài trăm người quan tâm. Thực tế, liệu có ai muốn hiểu 1 trang nào ở đây không? Và để làm gì cơ chứ?
Thấy vẻ mặt tiu nghỉu của chúng tôi, cô an ủi:
⁃ Nếu các anh khó khăn thì từ mai ra chợ sân vận động trung tâm. Cùng bán hàng quần bò, áo gió … với tôi. Phục vụ cho 20 triệu dân Moscow.
Vậy là bỏ Toán từ đó đến giờ. Đã 30 năm.
PS1.

Hè 2013, tới thăm người bạn – là Giáo sư chuyên ngành an toàn vận hành nhà máy điện hạt nhân, đang giảng dạy tại Trường Đại học North Carolina State (Hoa Kỳ). Anh đem đến điều bất ngờ khi giúp tôi thấy quyển sách của mình tại thư viện của trường. Cám ơn bạn Nam đã chụp tấm ảnh kỷ niệm. Lúc đó tôi đã gần như quên nó rồi…
Tìm hiểu thêm, thấy quyển sách đã có tại thư viện của vài trường đại học khác: Harvard – MIT – Princeton – Cornell – Stanford – Pennsylvania – Brown – Buffalo – Emory – Boston – Manchester…
Riêng Harvard thì mình mang họ NGUYEN nhưng bị viết nhầm thành NGUGEN. Liệu có ý gì hay không?
PS2.

Hè 2017, tôi mới gặp lại người đồng tác giả với mình sau 27 năm. Hiện anh là giáo sư Toán tại Đại Học Porto, Bồ Đào Nha.
Thời năm 90, chỉ những ai đã nổi tiếng mới gửi ảnh lên sách. Chúng tôi làm ngược lại, nên giờ có dịp cùng nhau so sánh dung nhan giữa hiện tại và quá khứ. Nhanh thật, khoảng thời gian trôi qua đã nhiều hơn cả tuổi mình lúc đó…
Rất cảm phục khi anh ta vẫn đang say sưa với những gì chúng tôi đã theo đuổi từ 27 năm trước.
PS3.
Và đến giờ, sau 30 năm, quyển sách vẫn hiện diện trên Amazon, Google…
Thấy an ủi phần nào, khi hàng năm vẫn có vài độc giả quan tâm. Vẫn giữ hy vọng le lói là do sách mình viết quá hay và rất khó. Nên ít người dám đọc. Sợ đọc sẽ không hiểu…
https://scholar.google.com/citations?authuser=1&user=nGcXu4gAAAAJ&user=nGcXu4gAAAAJ
https://www.amazon.com/Mellin-Barnes-Integrals-Applications-Convolution-Mathematics/dp/9810206909
Giới thiệu sách: Tích phân Mellin-Barnes…
Phần tiếp theo: Câu chuyện du lịch

Bình luận về bài viết này